Adıyaman İlçesi Belediyesi
Government administration · Adıyaman Municipality · 0 followers
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.

Tarihçe

Uzun yıllar boyunca Hısnımansûr adıyla anılan şehrin içinde olduğu bölgede yerleşimin tarihi oldukça eski dönemlere kadar uzanmaktadır. Bölgede tarih boyunca Hitit, Hurri, Mitanni, Kummuh, Asur, Pers, Seleukos, Kommagene Krallığı ile Roma ve Bizans hakimiyeti görülmüştür. 7. yüzyıldan itibaren İslâm akınları bölgede görülmeye başlamış ve 670 yılında yerleşimin de içerisinde olduğu bölge Emevî hakimiyetine geçmiştir. Emevî kumandanlarından Mansûr bin Ca'vene tarafından bugünkü kale inşa ettirildi. 758'de Abbâsî egemenliğine geçen Hısnımansûr, 926-958 yılları arasındaki Hamdaniler döneminden sonra yeniden Bizans hakimiyetine geçti. 11. yüzyılda Türk akınlarına uğrayan yerleşim, ilk defa 1066'da Selçuklu kumandanı Gümüştekin tarafından alındı. Artuklu, Eyyûbî ve Selçuklu, İlhanlı, Akkoyunlu, Dulkadiroğulları ve Memlüklü hakimiyetinden sonra 1515 yılında Osmanlı egemenliğine geçti.
Osmanlı idaresinde 1519'da Maraş eyaletine bağlı sancak olan yerleşim, 1531 yılında Elbistan sancağına bağlı bir kaza haline getirildi. 1519 yılında yerleşimin ilk tahririnde 1.000 civarında Müslüman nüfusun yanında yerleşimde 400 civarında da gayrimüslim nüfus bulunmaktaydı. Hısnımansûr, 1563'te yeniden Maraş'a bağlandı ve uzunca yıllar bu konumda kaldı. Tanzimat'tan sonraki düzenlemede 1841'de kaza olan yerleşim, 1849'da Diyarbekir vilayetine bağlı bir sancak durumuna getirildi. 1859'da Malatya sancağına, 1883'te de Harput Vilayeti'ne bağlandı. Cumhuriyet döneminde Hısnımansûr, 1923'ten 1954 yılına kadar Malatya'nın ilçesi olarak kaldı. 22 Haziran 1954'te Adıyaman ilinin kurulmasıyla merkez ilçe oldu.
Atatürk Barajı'nın büyük bir kısmı Adıyaman ili sınırları içerisinde yer alır.
Daha önceleri merkeze bağlı Esentepe köyü, 2004'te mahalleye dönüştü.
Adıyaman, 6 Şubat 2023'te gerçekleşen Türkiye ve Suriye'de etkili olan 2023 Kahramanmaraş depremleri sırasında geniş çaplı yıkıma uğradı. Depremde şehirde toplam 8.387 kişi hayatını kaybetmiştir. 17.499 kişi ise yaralanmıştır. Adıyaman şehir merkezi İndere Mahallesi (Zey Köyü) olarak bilinen yaklaşık 5 milyon metrekarelik güvenli zemine taşınacak. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının zemin çalışmalarını tamamladığı ve binlerce yeni yapının inşa edileceği bölge, merkeze yaklaşık 6 kilometre mesafede bulunuyor.
Turizm ve gezilecek yerler
Görülecek yerler
Bazı geçici turizm faaliyetleri vardır ve başlıca turistik cazibe merkezi Nemrut Dağı'dır.
Pirin (antik Perrhe şehri) mağaraları, Adıyaman'a 5 km (3 mil) mesafededir. Bu mağaralar binlerce yıldır gömü alanı olarak kullanılmıştır. Görülecek yerler arasında şehir kalıntıları ve kayaya oyulmuş gömü mağaraları bulunmaktadır.
Adıyaman İli'ndeki tek aktif kilise burada yer almaktadır ve Adıyaman Süryani Ortodoks Patriklik Vekilliği'nin merkezidir. 2012 yılında yenilenerek yeniden açılmıştır.
Kaynak: İngilizce Vikipedi, «Adıyaman» maddesi (Places of interest bölümü), Türkçeye makine çevirisi. CC BY-SA.
Etimoloji
Tarih boyu farklı devlet ve milletlerin egemenliği altına giren Adıyaman, farklı isimlerle anılmıştır. Seyyah Ainsworth şehrin Doğulu coğrafyacılar tarafından Cholmodara adıyla bilindiğini, Romalılar tarafından da şehrin Carbanum diye isimlendirildiğini belirtmiştir. Bizans İmparatorluğu döneminde şehir Pordoniom olarak isimlendirilmiş, Süryaniler ise şehri Klevdiye olarak isimlendirmiştir. Müslümanların eline geçişinden sonra yerleşim Hısnımansur ismiyle bilinir olmuştur. "Mansur'un kalesi" anlamına gelen Hısnımansur isminin, bir rivayete göre Emevi komutanlarından Mansur bin Cavane, bir başka rivayete göre ise Abbasi halifesi Ebu Cafer el-Mansur sebebiyle verildiği söylenmektedir. Şehrin Kürtçede kullanılan ismi olan Semsûrun da Hısnımansur isminin bozulmasıyla oluşmuş olması muhtemeldir.
Şehir için bugün kullanılan Adıyaman isminin kökeni ile ilgili çeşitli iddialar ortaya atılmışsa da bu ismin kökeni tam olarak bilinmemektedir. Bazı araştırmacılar Adıyaman isminin Anadolu'da yaşamış eski bir halk olan Luviler'in dili olan Luvice'de "Ana Tanrıça Ülkesi" anlamına gelen Adaumana veya Ada-uma-(wa)na kelimelerinden geldiğini iddia etmiştir. Bölge halkı arasında ise Adıyaman isminin Kommagene Krallığı devrinde putperest babalarına isyan eden ve sonrasında öldürülen yedi kardeşin ardından söylenen Yedi Yaman tabirinin zaman içerisinde bozulmasıyla oluştuğu şeklindeki bir efsane anlatılmaktadır. Bir başka rivayete göre ise Adıyaman ismi, şehri fetheden Yaman Bey isimli bir komutanın adından gelmektedir. Bir başka rivayete göre ise Adıyaman ismi, güzel vadi anlamına gelen Vadi-i Leman tabirinin zamanla bozulmasıyla oluşmuştur.
Yerleşim Osmanlı dönemi kaynaklarında genellikle Hısnımansur ismiyle geçmişse de halk arasında, seyyahlar arasında ve Kâmûsü'l-A'lâm gibi eserlerde Adıyaman ismi de kullanılmıştır. 1837 yılında şehri ziyaret eden seyyah Ainsworth de yerleşim için Adıyaman ismini kullanmıştır. İlçe cumhuriyetin ilk devirlerinde de resmi belgelerde Hısnımansur ismiyle anılmıştır. 1928 yılının sonunda alınan bir kararla şehrin ismi resmî olarak Adıyaman olarak değiştirilmiştir.
Belediyeler, mahalleler ve köyler

Adıyaman Merkez ilçenin 3 belediyesinde toplam 49 mahalle bulunmaktadır. Kırsal kesimdeki köy sayısı ise 135'tir. TÜİK'in 2021 verilerine göre şehir merkezinde yaşayan nüfus %87,1 olarak görülmektedir. En uzak köyü 55 km uzaklıktaki Sarıkaya'dır. Nüfusu en fazla olan köy 1.800 kişi ile Gümüşkaya'dır. Adıyaman merkez ilçe nüfusu 2021 yılında %0,5 artmıştır.
Kaynak: Wikipedia – Adıyaman · CC BY-SA 4.0

Etymology

An unverified theory is that the former name of the city, Hisn-Mansur derives from the name of the Umayyad Emir Mansur ibn Jawana who was killed by the Abbasid Caliph Al-Mansur in this region in 758. Because of the difficulty among the locals in pronouncing Hisn-Mansur, the corruption Semsur emerged.
Various unverifiable theories exist for the name.
History
The first settlement on the site of the city was the ancient town of Perrhe, part of the kingdom of Commagene before it became part of the Roman and later Byzantine Empire.
It was then captured by the Arabs and became known as Hisn Mansur. It became a contested border town between the Abbasid caliphate and the Byzantines and was therefore well protected; a wall with three gates and a ditch guarded the town while in its middle stood a fortress with double walls.
In the early eleventh century, the town formed part of the Byzantine defences in the Euphrates region together with Edessa, Gargar, Samosata and Chasanara. In 1066/1067, the region around the town was ravaged by a Turkish emir called Gümüshtekīn who took booty and captives. By the end of the eleventh century, the Byzantines had lost control of the town and it was now in possession of the Armenian local ruler Kogh Vasil.
Places of interest
There is some passing tourist trade, the main tourist attraction being Mount Nemrut.
The caves of Pirin (ancient city of Perrhe) are 5 km (3 mi). from Adıyaman. These have been used as a burial ground for thousands of years. The sights include the ruins of the city and burial caves carved into the rock.
The only active church in Adıyaman Province is located here, where it is the center of the Syriac Orthodox patriarchal vicarate of Adıyaman. It was renovated and reopened in 2012.
Neighbourhoods
The city has 33 quarters, including Altınşehir, Yenimahalle, and Esentepe.
Education
Adıyaman University is the sole university in the province. The city's three prominent high schools are Adıyaman Science High School, Esentepe Anatolian High School, and Altınşehir Anatolian High School, respectively.
Climate
Adıyaman has a hot summer Mediterranean climate (Csa) under both the Köppen and Trewartha classifications, with some continental characteristics. Summers are very hot and very dry. Temperatures often reach 40 °C (104 °F) at the height of summer. The highest recorded temperature was 45.3 °C (113.5 °F) on 30 July 2000. Winters in Adıyaman are cool to cold with heavy precipitation. Due to its inland location and relatively high altitude, frost and snow are common. The lowest recorded temperature was −14.4 °C (6.1 °F) on 24 January 1972.
Kaynak: Wikipedia – Adıyaman · CC BY-SA 4.0
