
Aksaray Municipality
Aksaray, Türkiye'nin bir ilidir.
Government administration · Türkiye · 0 followers
Overview
Aksaray, Türkiye'nin bir ilidir. İç Anadolu Bölgesinde, kısmen Konya Havzası'nda ve kısmen Kapadokya'da yer alır. İdari merkezi Aksaray şehridir. Daha öncesinde il iken 1933'te ilçe yapılmış ve 15 Haziran 1989 tarih ve 3578 sayılı yasa ile Niğde'den ayrılarak yeniden il olmuştur. Aksaray, Niğde'nin kuzeybatısında, Konya'nın doğusunda ve Ankara'nın güneydoğusunda yer almaktadır. 433.055 nüfusa (2022) ve 7.659 km² yüzölçümüne sahiptir. Aksaray'ın güncel nüfusu 439.474'tür.
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
About
Aksaray, Türkiye'nin bir ilidir. İç Anadolu Bölgesinde, kısmen Konya Havzası'nda ve kısmen Kapadokya'da yer alır. İdari merkezi Aksaray şehridir. Daha öncesinde il iken 1933'te ilçe yapılmış ve 15 Haziran 1989 tarih ve 3578 sayılı yasa ile Niğde'den ayrılarak yeniden il olmuştur. Aksaray, Niğde'nin kuzeybatısında, Konya'nın doğusunda ve Ankara'nın güneydoğusunda yer almaktadır. 433.055 nüfusa (2022) ve 7.659 km² yüzölçümüne sahiptir. Aksaray'ın güncel nüfusu 439.474'tür.
Kaynak: Wikipedia · CC BY-SA 4.0
Tarih
İlkçağ'da Arkhelais adını taşıyan kenti, son Kapadokya kralı Arkhelaos'un Garsuara adlı yerleşmeyi geliştirerek kurduğu sanılmaktadır. Roma İmparatoru Cladius I kente koloni ayrıcalığı tanıdı. Ayrıcalık, Anadolu'daki birçok önemli yolun kavşak noktasında bulunan kentin daha da gelişmesine yol açtı. Bizans ile Müslüman Araplar arasında birçok kez el değiştiren şehir Malazgirt Meydan Muharebesi'nin (1071) ardından Türkler'in egemenliğine girdi. Şehirde günümüze kadar gelemeyen Danişmendliler eserleri vardı. Şehirde Danişmend parası basılmıştır. Günümüze ulaşan Danişmendli eseri, kümbet şeklindeki, Bekarlar yakınındaki Bekar Sultan Türbesi'dir. Şehir Arap akınlarıyla virane hale gelmişti. Kılıç Arslan II (1155-1192), yıkık durumdaki Aksaray'ı yeniden kurdu, kentin çevresini surla çevirdi, camii, medrese, çarşı, hamam vb. yaptırdı. Azerbaycan'dan getirdiği din bilgini, zanaatkar ve tüccarları kente yerleştirdi. Ticaret yolları üzerinde bulunan Aksaray, Anadolu Selçuklu Devleti'nin önemli merkezlerinden biri olarak gelişti. Selçuklu'lardan sonra Karamanoğulları'nın eline geçti. Bir süre Eretna Beyliği'nin egemenliğinde kalan (1341-1365) ve 1 yıllığına Kadı Burhanettin Devletinin eline geçen kentte Karamanoğulları yeniden egemen oldu. 1396'da Yıldırım Bayezid tarafından ele geçirildiyse de Timur istilasından sonra yeniden Karamanoğulları egemen oldu. 1467'de Fatih Sultan Mehmet döneminde Aksaray kesin olarak Osmanlı topraklarına katıldı. Aksaray, Cumhuriyet dönemi'nde 1920'de il durumuna getirildi. 1933'te çıkartılan hususi kanunla Niğde'ye bağlandı ve 1989'da yeniden il oldu.
İbn-i Battuta'nın Büyük Dünya Seyahatnâmesi'nde Aksaray
14. yüzyıl İbn-i Battuta'nın kaleminden kayda geçen bilgiler:Sultan Bedreddin'in yanında çok kısa süre kalarak Aksaray'a hareket ettik. Burası Bilâd-ı Rûm'un en güzel ve sağlam şehirlerindendir. Her yandan akarsular ve bağlarla çevrilidir. Şehirden üç kanal geçer ve bunlar evlerin içinden akar. Şehrin içinde üzüm bahçeleri, bağlar ve bostanlar vardır. Aksaray'ın koyun yününden üretilen zarif halı ve kilimlerinin dünyada bir benzeri daha yoktur. Bunlar, Şam, Mısır, Irak, Hindistan, Çin ve diğer Türk ülkelerine ihraç edilir.Aksaray, Irak Sultanı'nın idaresi altındadır. Burada Eretna Beyliğinin naibi Şerif Hüseyin'nin zaviyesine indik. Eretna Beğ, Irak hükümdarının Bilâd-ı Rûm'daki genel valisiydi. Şerif Hüseyin ise Ahiler'den olup, beldede yoldaşları pek çoktur. Bize son derece ikram ve izzette bulunarak aynen diğerleri gibi dostça davrandı.
Tarihi ve turistik zenginlikler
Camiler, türbeler, kiliseler
Kilise Camii (Aziz Gregorius Kilisesi) (Güzelyurt)
Saint Georges Kilisesi (Kırkdamaltı Kilisesi-Belisırma)
Hanlar
Ağzıkarahan (Aksaray-Nevşehir yolu 15. km)
Sultanhanı (Türkiye'nin en büyük kervansarayı, Aksaray-Konya yolu 42. km)
Yerel Etkinlikler
Sultanhanı Halı, Turizm ve Kültür Festivali
Aksaray Ihlara Turizm ve Kültür Festivali
Uluslararası Türk-Yunan Dostluk, Kardeşlik Kültür Festivali
İsmin kökeni
Hitit tabletlerinde Kurşura, İlk Çağ'da Garsaura olarak anılan şehir, Kapadokya Kralı Archeleos zamanında yeniden inşa edilerek Archeleos'un şehri anlamında Archelais adı verilmiştir (Caesar- Kayseri, Herakleios-Ereğli gibi). Türkler Anadolu'ya geldikten sonra ismi Türk diline çekimleyerek Aksaray olarak anmaya başlamış, bazı Osmanlı belgelerinde "Aksara" olarak da geçtiği olmuştur. Yaklaşık bin yıldır tarihi adını muhafaza etmiştir. Halk arasında ve Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nde II. Kılıçarslan'ın yaptırdığı beyaz saraydan ismini aldığı gibi bir yakıştırma da dolaşmaktadır, resmi ve tarihi dayanağı yoktur.
Evliya Çelebi'nin Seyahatnâme'sinde Aksaray

17. yüzyıl Evliya Çelebi'nin kaleminden kayda geçen bilgiler:
Bor kalesinden Aksaray'a gitmemiz
İlk durağımız Ortaköy oldu. Aksaray Sancağı'nda yüzelli akçe payesiyle ayrı bir kazadır. Geniş ve ürünü bol bir kaza olup bağ, bahçe, cami ve mescidi olan gelişmiş bir köydür. Bu köye bağlı otuzaltı adet nahiye köyleri vardır. Buradan kuzey tarafa doğru gidip köylerden geçilir. Bir menzilde Helvadere Köyü'ne inilir. Burası da meyvesi bol, verimli, güzel, hanı, hamamı ve cami olan bir Müslüman köyüdür. Aksaray nahiyeleri köylerindendir. Buradan da kuzeye doğru giderek Aksaray şehri vardır.
Beyaz Saray
Bu şehrin Şem'un Safâ'nın isteği ile yapıldığını söylerler. Hükümdardan hükümdara geçtikten sonra Herakl adlı kralın oğlu Helena'nın elinde iken, adı geçen kral, Arap kavminin üzerine sefer açmıştır. Binlerce pis askeri ile Şam üzerine giderken, Safraz denilen yerde yenilgiye uğramış ve kendisi de ölmüştür. Yerine, oğlu Mikale kral olmuştur. Sonra bununda elinden Melik Mesud'un oğlu İzzeddin Kılıç Arslan 569 tarihinde burayı almıştır. Fetihten sonra bu şehirde nice büyük evliya oturduklarından, bu şehre birçok tarihçiler "Sâlihler yeri" demişlerdir.
Aksaray denmesinin sebebi
Kılıç Arslan'ın taht merkezi olması dolayısı ile ona büyük bir saray yaparlar. Saray giriş kapısının sağında ve solunda tunçtan iki adet heybetli arslan heykeli varmış. Bu saraya bir kötülük yapılmak istense, yapmak isteyen kişi, bu arslanların ağızlarından saçtığı kıvılcımlardan helâk olurmuş. Bu saray uzaktan bembeyaz göründüğünden, bulunduğu şehre de Aksaray demişler. Rumlar bu şehre hâlen Pegahelna derler.
Şehir, sonra Karamanoğlu Yakub Bey'in eline geçmiş ve ondan da Yıldırım Beyazıt Hân'ın eline geçmiştir. Hâlen Osmanlı Devleti'nin elinde olup, Gâzi Süleyman Hân kaydı üzere Karaman Eyâleti'nde sancakbeyi merkezidir. Kanun üzere, yılda beyine yirmi kese gelir olur. Beş yüz askere sahip bir tuğlu mirlivadır. Alaybeyisi, çeribaşısı ve yüzbaşısı vardır. Kanun üzere cebeliler ile bin askeri olur. Yüzelli akçelik şerif kazadır. Kadısına senede beş kese gelir olur. Müftüsü, nakîbi, kethüdâ yeri, yeniçeri serdârı, kale dizdârı, muhtesibi, şehir subaşısı, âyân ve eşrâfı, saygın zâtları vardır.
Aksaray ve Vilayetlik
Fatih Sultan Mehmet döneminde ele geçirildiğinde defterlere vilayet olarak kaydedilen Aksaray, İstanbul'a yaptırılan zorunlu ev göçleri ve Osmanlı devlet politikası nedeniyle gerilemiş, ilk olarak liva, daha sonraları ise kaza haline getirilmiştir.
6 Ekim 1920'de merkezi Aksaray kazası olmak üzere, Aksaray, Arabsun (Gülşehir) ve Şereflikoçhisar kazalarından oluşan müstakil bir liva oluşturulmasına dair İçişleri Bakanlığı tarafından Bakanlar Kuruluna gönderilen kanun tasarısı ertesi gün kabul edilmiştir. Ancak Aksaray, 13 yıl vilayetlik yapmış, 20 Mayıs 1933 tarihli 2197 sayılı kanunla Niğde'ye, kendi ilçesi olan Şereflikoçhisar da Ankara'ya bağlanmıştır.
1989 yılının 15 Haziran gününe kadar 56 yıl ilçe olarak kalmış olan Aksaray, bu tarihte eski hakkı iade edilmek suretiyle tekrar vilayet olmuştur.
Aksaray nüfusu

Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)
Aksaray ili nüfusu: 441.136'dır. Bu nüfusun %83,34'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 7.659 km2dir. İlde km2ye 58 kişi düşmektedir. (Bu sayı merkez ilçede 93'dür.) İlde yıllık nüfus artış oranı %0,38 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Merkez (%0,85), Sarıyahşi (%-5,81)
09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 8 ilçe, 22 belediye, bu belediyelerde 159 mahalle ve ayrıca 174 köy vardır.
*Sultanhanı, 2017 yılında ilçe olmuştur.
Yönetim
İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Büyükşehir dışındaki illerde yerel yönetim, şehirler düzeyindedir. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen ilçe belediye meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclisleri oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak, il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir (Kanun:2972-Madde:23)
İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.
Merkezi yönetim, vali ve il müdürlerinden oluşur. İl Özel İdaresi (İl Genel Meclisi ve İl Encümeni) seçilmişlerden oluşur, ancak Vali başkanlığında görev yapar. Yerel yönetim ise belediye başkanları ve belediye meclislerinden oluşur.
Aksaray Valisi, 1971 Ulukışla doğumlu Murat DURU'dur. Ocak 2026/1 sayılı kararnameyle Çankaya Kaymakamı iken atanmıştır.
2024 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Aksaray İl Genel Meclisi üye sayısı, 12 AK Parti, 8 MHP, 2 İYİ Parti ve 1 BBP'den olmak üzere 23'tür.
2023 Türkiye genel seçimleri sonucuna göre Aksaray'ın Türkiye Büyük Millet Meclisindeki üyelerinin siyasi partilere göre dağılımı 2 AK Parti, 1 İYİ Parti ve 1 MHP şeklindedir.
Arkeoloji ve mimarlık
İl sınırları içinde bulunan Aşıklıhöyük yenitaş dönemi kültürüne ışık tutarken, Acemhöyük ilk tunç çağda Asur ticaret kolonileri dönemini aydınlatır. İle 46 km. uzaklıktaki Ihlara Vadisi'nde Hristiyanlık dönemi dinsel mimarlık ve resim sanatını yansıtan önemli örnekler bulunur. Selime Kasabası yakınındaki küçük kilise ve katedral, Helvadere'deki yunan haçı planlı Kemerli kilise de bu dönemdendir. Anadolu Selçukluları zamanında önemli bir üs olan ilde, II. Kılıç Arslan zamanında yaptırılan Aksaray Kalesi'nden (1170) yalnızca sur kalıntıları görülebilir. Eğri (Kızıl) Minare (13. yüzyıl) kırmızı tuğladan, silindir gövdeli bir yapıdır. Gövde ince bir silmeyle iki bölüme ayrılmış, altı zikzak, üstü yeşil mavi çinilerle bezenmiştir. Karamanoğulları döneminden Ulu Camii (1431), dörtgen planlı mihrap duvarına dikey 5 sahınlı bir yapıdır. Mihrap önü kubbe, sahınlar tonoz örtülüdür. Yazılı kaynaklardan bilinen medreselerin bugüne ulaşan tek örneği Zinciriye Medresesi'dir (1336). Karamanoğulları döneminden olan yapı, tek katlı, dört eyvanlı planı, revaklı avlusu, çin mozaik bezemeli ana eyvanıyla, açık avlulu medreselere örnektir. Ana eyvanın yanlarında kubbeli odalar vardır. Kervan yolları üstündeki ilde, sultan hanlarının önemli örnekleri bulunur. Aksaray-Kayseri yolundaki Alayhan, Selçuklu sultan hanlarının ilk örneklerindendir (1192). Konya-Aksaray yolundaki Sultanhan (1229), bu yapı türünün klasikleşmiş bir örneği olarak nitelenir. Aksaray-Nevşehir yolundaki Ağzıkarahan (1231,1237) da anıtsal taçkapısı ve kuleleriyle kale görünümündedir.
Spor
2018-19 sezonu sonunda, futbolda 68 Aksaray Belediyespor, Bölgesel Amatör Lig'den 3. Lige çıkmıştır. 68 Aksaray Belediyespor 2022-2023 sezonunda 3. Lig 3.Grupta mücadele etmektedir. 2023-2024 2. Lig'de mücadele etmektedir.
Türkiye Voleybol Bayanlar Sultanlar Ligi'nde Aksaray'ı temsil eden Kuzey Boru Gençlik Spor Kulübü, 3 sezondur bu ligde mücadele etmektedir.
Aynı zamanda TVF Kadınlar 2. Lig 13.Grupta Aksaray 1989 Spor ile Kuzeyboru SK Altyapı takımları mücadele etmektedir.
Hentbol Kadınlar 1. Lig B grubunda 68 Aksaray Belediyespor Hentbol mücadele etmektedir.
Önemli spor tesisleri: 7.000 kişilik Dağılgan Stadyumu, 3,000 kişilik Aksaray Spor Salonu ve 500 kişilik Aksaray Olimpik Kapalı Yüzme Havuzu
Kaynak: Wikipedia – Aksaray (il) · CC BY-SA 4.0
Districts
Aksaray province is divided into 8 districts (capital district in bold):
Etymology
In antiquity the area was named Archelais Garsaura, which was mutated to Taksara during the Seljuk Turkish era, and then to Aksaray. Aksaray means "White Palace" in Turkish.
History

The plains of central Anatolia have been settled for 8,000 years, and the area around Aksaray bears monuments to a string of civilisations that have settled on the plain in that time. The mound of Aşıklı Höyük in the town of Kızılkaya indicates a settlement dating back to 5,000BC (and also a skull of a woman who had apparently been trepanned, the earliest known record of brain surgery).
Later the Silk Road came through here so caravanserai and then larger and larger settlements were built to supply and shelter travellers and traders. The city and surroundings of Aksaray thrived in the Roman, Byzantine and the Turkish periods.
Today Aksaray is a rural, agricultural province, its people religious and conservative. Since the 1950s, many have moved to Europe as migrant workers. The population of Aksaray has long included a higher proportion of Kurdish people than most central Anatolian provinces. Many were resettled here from Tunceli, Diyarbakir, Adiyaman. and other eastern cities following the Sheikh Said rebellion in the 1920s.
Kaynak: Wikipedia – Aksaray Province · CC BY-SA 4.0
District Municipalities
- Aksaray BelediyesiClaim this page38.3706, 34.0284
- Ağaçören İlçesi BelediyesiClaim this page38.8844, 33.9242
- Eskil BelediyesiClaim this page38.2871, 33.3905
- Claim this page
- Güzelyurt, Aksaray BelediyesiClaim this page38.2864, 34.3619
- Ortaköy BelediyesiClaim this pagePopulation: 31,818 (Wikidata) · 38.7372, 34.0386
- Sarıyahşi BelediyesiClaim this page38.9833, 33.8500
- Sultanhanı İlçesi BelediyesiClaim this page38.2500, 33.5500

