Ardeşen İlçesi Belediyesi
Government administration · Rize Municipality · 0 followers
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.

Tarih
Ardeşen'in eski adı Artaşeni'dir. Artaşeni (არტაშენი / ართაშენი) adı, "arta" (არტა / ართა) ve "şeni" (შენი) kelimelerinden oluşur. "Şeni" kelimesi Gürcücede ev, yerleşim anlamına gelir. Artaşeni'deki ilk kelime ise, Zerdüşti dininde Ahura Mazda'nın tezahürlerinden (Ameşa Spenta) biri olan Arta olabilir. Bu durumda Artaşeni, "Arta'nın evi" gibi bir anlama gelir. Artaşeni Türkçeye Ardeşen olarak girmiştir. Nitekim 1835 tarihli Osmanlı nüfus defteri ile 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesi ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Ardeşin (آردەشین) olarak geçer.
Eskiden köy statüsüne sahip olan Artaşeni'nin bulunduğu Lazeti bölgesi, Antik Çağ'da Kolheti Krallığı'nın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlılar, Trabzon İmparatorluğu'nu 1461'de ortadan kaldırdıktan sonra, 1547 yılında bu bölgeyi de tamamen ele geçirmiştir. Artaşeni Kilisesi de bu dönemden kalmıştır.
Ardeşen, 1876 tarihli Trabzon Vilayeti salnamesine göre, Trabzon Vilayeti'nin Lazistan sancağının Atina kazasına bağlıydı. Nüfusu 42 hanede yaşayan 110 kişiden oluşuyordu. Ancak bu sayının sadece erkek nüfusundan ibaret olması ihtimali de vardır. Köyde vergiye tabi hayvan varlığı olarak 85 inek ve 15 öküz kaydedilmiştir.
Kültür tarihçisi Nikolay Marr, 1910 yılında Lazistan bölgesine yaptığı araştırma gezisinde köyün adını "Artaşeni" şeklinde yazmıştır. Marr, Atina kazasında 69 köy bulunduğunu, bunlardan 64'ünde Lazca konuşulduğunu yazmıştır. Artaşeni de Lazcanın konuşulduğu köylerden biriydi.
Artaşeni köyü, Birinci Dünya Savaşı'nda Rusların eline geçmiştir. Gürcü dilbilimci İoseb Kipşidze, Rus idaresi sırasında, 1917 yılında Lazistan bölgesindeki araştırma gezisinde köyün adını Artaşeni (ართაშენი) şeklinde yazmıştır. Kipşidze Artaşeni adıyla hem bir bölgeden hem de bir köyden söz etmiştir. Kipşidze'nin verdiği bilgiye göre bu sırada Artaşeni köyünde 68 hanede 283 kişi yaşıyordu. On yedi hane de köyü terk etmişti. Artaşeni bölgesinde ise 25 köy bulunuyordu. Bölgenin nüfusu 2.370 hanede yaşayan 12.250 kişiden oluşuyordu. 150 hane ise savaş sırasında bölgeyi terk etmişti.
Turizm ve gezilecek yerler
Görülecek yerler
Kaçkar Dağları'ndan aşağı akan Fırtına Deresi, rafting için kullanılmaktadır.
'Formulaz' geleneksel araba yarışlarının düzenlendiği Tunca (Dutxe).
Kaynak: İngilizce Vikipedi, «Ardeşen» maddesi (Places of interest bölümü), Türkçeye makine çevirisi. CC BY-SA.
Coğrafya
Karadeniz Sahil Yolu(D010)aracılığıyla Rize il merkezine 45, Rize-Artvin Havalimanına 14,3, Gürcistan'a giriş sağlayan Sarp Sınır Kapısına 59 km mesafededir. Özel araçla Rize Merkez'e 40-45,Havalimanına 10-11,Sınır kapısına ise 55-60 dakikada ulaşım sağlanabilir. İlçenin yüzölçümü izdüşüm alan olarak 376 km²dir. Resmî verilerde dağlar ve ormanların da dahil edilmesi sebebiyle 743km² olarak verilir. Ardeşen ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 5 metredir. Ardeşen, 1 belde, 42 köy ve yedisi Tunca Beldesi'ne bağlı 28 mahalleden oluşmaktadır. Doğusunda Fındıklı, batısında Pazar, güneyinde Altıparmak Dağları ve kuzeyinde Karadeniz bulunan ilçenin kıyı uzunluğu 10 km'dir.
Genel olarak ılıman, dört mevsim yağışlı bir iklime sahip olan ilçenin ortalama sıcaklığı 15 derece civarındadır. İç kısımlarına gidildikçe iklimi biraz daha sertleşmektedir.
Ardeşen'in sarp ve engebeli arazisinin neredeyse dörtte biri ormanlık alandır. %10 civarındaki tarıma elverişli arazisinde yetiştirilen başlıca tarım ürünü çaydır.Son yıllarda alternatif tarım olarak kivi tarımı gelişim göstermektedir. Çay ve kivi dışında yetişen fındık,mısır gibi ürünler çoğunlukla ilçe içerisinde tüketilmektedir. Bunun yanında Likapa (mavi yemiş)incir,dut,portakal,limon ve Rize iline has aromalı mandalinası ve kokulu siyah üzümü vardır.İlçede yapılan hayvancılığın da bu faaliyetle uğraşan ailelerin ihtiyacına yönelik olduğu söylenebilir.
İlçede süregelen silah üretimini yasal bir çerçeveye oturtmak amacıyla 1993 yılında kurulan ASİLSAN, Türkiye'nin ilk özel silah fabrikası olma özelliği taşımaktadır. İlçede ayrıca 1958 yılında kurulmuş bir kereste fabrikası bulunmaktaydı.
En büyük akarsuyu olan Fırtına Deresi'nde, elverişli pek çok parkur bulunduğundan rafting yapılabilmektedir. Tabrika Yaylası'nın da içinde olduğu çok sayıda yaylası bulunmaktadır. İlçe sınırları içinde yer alan Tunca Vadisi Tabiat Parkı, 2013 yılında 4.082 hektarlık alanıyla tabiat parkı olarak ilan edilmiştir. Altıparmak Dağları'nın kuzeybatısında konumlanan park, buzul gölleri, zengin orman yapısı ve doğa yürüyüşü parkurlarıyla öne çıkmaktadır.
Nüfus

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi'nin 2025 verilerine göre ilçe merkez nüfusu bakımından Rize'nin Merkez ilçesinin ardından en kalabalık ilçesidir. İlçede yaşayan etnik gruplardan bahsederken ilçe nüfusunun çoğunluğunu oluşturan Lazların dışında Hemşinlilerden de bahsetmek gerekir.
İklim
Ardeşen'de okyanusal iklim (Köppen: Cfb) görülmektedir.
Eğitim ve sağlık
İlçede Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 1 halk eğitim merkezi, 1 öğretmen evi ve akşam sanat okulu, 1 mesleki ve teknik eğitim merkezi, 2 anaokulu, 10 ilkokul, 7 ortaokul, 8 lise bulunmaktadır. Ayrıca Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nin Turizm Fakültesi'yle Meslek Yüksekokulu'nun bulunduğu bir yerleşkesi bulunmaktadır.
Özel sağlık merkezleri dışında üç adet aile sağlığı merkezi bulunan ilçede vatandaşlar, Ardeşen ve Pazar'da bulunan devlet hastanelerinin birleştirilmesiyle 2011 yılında hizmete giren Kaçkar Devlet Hastanesi'nden de sağlık hizmeti almaktadır.
Kaynak: Wikipedia – Ardeşen · CC BY-SA 4.0

History
See Rize Province for the history of the area, at one time part of the Colchis and Lazica kingdoms, Roman, Byzantine Empires and Kingdom of Georgia and later the Empire of Trebizond until their defeat in 1461 by the Ottoman Sultan Mehmed II. Explanations of the origin of the word Ardeşen in Armenian, Georgian and Laz have not yet been conclusive, but the root art̆a- in the name means fire in Persian. We also see this root in the surrounding districts. For example, Art̆anuci (Ardanuç).
Geography
Ardeşen is sandwiched between sea and mountain, with 10 km (6.2 mi) of Black Sea coastline, while most of the district is hill and mountain, extending 50 km (31 mi) inland, up to the Altıparmak hills and then on to Çamlıhemşin and the Kaçkar Lazistan mountains. There is plenty of rainfall but little land flat enough for planting anything except for tea. life is hard in these wet highlands. The highland villages are remote and reaching them with roads, cables and other infrastructure is very challenging.
This was even more the case before tea planting began, when successive generations migrated away from the area to jobs in Turkey's larger cities or abroad. 10% of the land is used for tea growing, otherwise there is little agriculture except gardening for local consumption. The first tea-processing factory was opened in 1947; other industry includes sawmills and furniture workshops.
The industrial development is in the town of Ardeşen itself, which is on the coast near the mouth of the Fırtına River. Ardeşen has a lot of beautiful public buildings and apartment blocks. The busy coast road through Ardeşen leads up to Turkey's border with Georgia. The cuisine is like the typical Turkish menu, but there are a lot of special foods typical for the region like minci / cökelek or muhlama, to mention only some of the rich cuisine of Ardeşen. Ardeşen has some local radio, TV and newspapers, like Ardeşen'in Sesi.
The income from tea growing has brought more amenities to Ardeşen but the traditional rural lifestyle persists; many of the people in the countryside are ethnic Laz and the older generations in particular continue to speak the Laz language, although their traditional clothing has disappeared with the ban on growing hemp. Education, however, is quite successful, with literacy rates of 97% among men and 89% among women.
Climate
Ardeşen has an oceanic climate (Köppen: Cfb).
Sport
The Ardeşen GSK, a women's handball club, play in the Turkish Women's Handball Super League.
The town has multiple football clubs, the main one being Ardeşenspor.
Places of interest
Fırtına Deresi, a river running down from the Kaçkars, is used for rafting.
Tunca (Dutxe), where the 'formulaz' traditional car races take place.
Kaynak: Wikipedia – Ardeşen · CC BY-SA 4.0
