Borçka ilçesi Belediyesi
Government administration · Artvin Municipality · 0 followers
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.

Tarihçe
Borçka'nın adı, görece geç tarihli kaynaklarda geçer. Gürcü coğrafyacı ve tarihçi Vahuşti'nin (1696-1757) Gürcistan Krallığı’nın Tarihi (აღწერა სამეფოსა საქართველოსა) adlı eserinde "Porçha" (ფორჩხა) adı altında söz edilmiş ve Çoruh Nehri'nin batısında büyükçe bir kasaba olduğu belirtilmiştir. Bu tarihte bu yerleşim Osmanlı sınırları içinde bulunuyordu. Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Klarceti'de yer alan Borçka'yı ve bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ortalarına doğru Gürcülerden ele geçirmişti. Bugünkü Borçka kasabasının dış mahallesindeki Borçka Kalesi'nde kilisenin bulunması, bu yapının Osmanlı döneminden önce inşa edildiğini göstermektedir. Bu tespitten hareketle Osmanlıların Klarceti bölgesini ele geçirdiği sırada Borçka'nın bir yerleşim olarak var olduğu söylenebilir.
Borçka, 1835 tarihli nüfus defterinde "Borçha" (بوچخە) şeklinde kaydedilmiştir. Sadece erkek nüfusunun tespit edildiği bu deftere göre, Çıldır Eyaleti'nin Lazistan sancağının Beğlevan nahiyesine bağlı köylerden biriydi ve köyde 219 erkek yaşıyordu. Erkek sayısı kadar kadın eklenince, köyün toplam nüfusunun yaklaşık 438 kişiden oluştuğu ortaya çıkar.
Rus ordusunda görev yapmış Gürcü general ve coğrafyacı Giorgi Kazbegi, 1874 yılında, Borçka'nın bir köy gibi görünmediğini, burada 80 kadar ev bulunduğunu, ancak halkın tarım veya hayvancılıkla uğraşmadığını, dolayısıyla yerleşimde büyük baş hayvan ve at bulunmadığını, halkın kayık yapımcılığı, kayıkçılık ve çanak-çömlek üretimiyle meşgul olduğunu, her ailede yük ve koşum hayvanlarının yerini kayıkların aldığını yazmıştır.
Borçka köyü, 1876 tarihli Trabzon vilayeti salnamesine göre Lazistan Sancağı'nın Gönye nahiyesine bağlıydı. Köyün adı, Borcha (بورجخە) şeklinde yazılmıştır. Borçka köyü salnamede Situret köyüyle birlikte kaydedilmiştir. Bu tarihte bu iki yerleşimin nüfusu 110 hanede yaşayan 400 kişiden oluşuyordu. Vergiye tabi hayvan varlığı olarak 10 keçi, 2 at, 20 inek ve 10 öküz kaydedilmiştir.
Turizm
Borçka ilçenin doğusundaki Karçal Dağları'nın (3.400 m), manzaraları, buzulları, buzul gölleri, buzulların erimesinden doğan dereleri, tarihi kemer köprüleri ve yaylalarıyla zengin bir turizm potansiyeline sahiptir. Borçka kasabası ve çevresindeki bazı köyler kendi ölçeğinde bir konaklama merkezidir. İlçe, balıkçılık (alabalık) ve av turizmi (ayı, domuz, çakal, tilki, kurt, dağ keçisi, vaşak vb) açısından zengin bir potansiyele sahiptir.
Aralık Köyü sınırları içerisinde bulunan Karagöl, 'orman denizi' içerisinde kapkara deniz görünümlü, alabalığı, buz gibi soğuk suyu ve eşsiz manzarasıyla önemli bir kamp yeridir. İlçenin doğusunda bulunan Karçal Dağları dağcılığa oldukça uygundur.
Son dönemde ilçenin köylerinden biri olan Maral köyüne bağlı olan Maral Şelalesi, günümüzde halkın ziyaretine açılmıştır. Öte yandan Maçahel yöresi, buradaki Camili Gorgit Tabiatı Koruma Alanı, Beyazsu Yaylası, Otingo Kaplıcası yöresi, Yıldız Gölü gezilecek yerler arasında sayılabilir. Tarihsel kalıntılar arasında en önemli yapı olarak Ebrika Kilisesi görülebilir.
Etimoloji
Borçka'nın eski adı Porçha'dır (ფორჩხა). Bu yer adının nereden geldiği kesin olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte Gürcüce “porçhi” (ფორჩხი) kelimesinden türemiş olma ihtimali vardır. “Porçhi” kelimesinin anlamlarından biri "çalılık", "küçük orman"dır. Ayrıca Megrelcede "borçha" (ბორჩხა: kuru dal) ve Gürcücenin Guria diyalektinde "borçhalo" (ბორჩხალო; kırağı) gibi kelimeler de bu adla ilişkili olabilir. Porçha adı zaman içinde Borçha (بوچخە), Borcha (بورجخە) ve Borçka'ya dönüşmüştür.
Coğrafya

Borçka ilçesi, batısında Hopa ilçesi, güneyinde Artvin'in merkez ilçesi ve Murgul ilçesi, doğusunda Şavşat ilçesi, kuzeyinde ise Gürcistan Cumhuriyeti topraklarıyla çevrelenir. Borçka kasabasının Karadeniz'e uzaklığı 36 kilometredir. Borçka ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 124 metredir. Çoruh Nehri Borçka kasabasının içinden geçer.
Ekonomi
Borçka kasabası, yakın zamana kadar çömlekçiliğiyle ünlüydü. Bugün çevresine hitap eden küçük bir ticaret merkezidir. Küçük ölçekli çay ve fındık işletmeleri vardır. Ormancılık bölgesinde bulunduğu için kasabada çok sayıda marangoz atölyesi bulunur. Çay, mısır ve fındık ilçede yetiştirilen başlıca tarım ürünleridir.
Tao-Klarceti hâlâ Osmanlı yönetimindeyken, 1874'te bu bölgeyi gezen Giorgi Kazbegi Borçka üzerine şunları yazmıştır:
“Dış görünüş olarak Borçka bir köye benzemiyor. Burada sayıları 80 kadar, herhangi tarımsal ek müştemilatı olmayan zarif yapılı evler bulunmaktadır. Büyük baş hayvan ve at burada hiç yoktur. Tüm ahali kayık yapımcılığı, kayıkçılık ve çanak-çömlek yapma işi ile meşguldür. Burada insanlar ne ekiyor ne de biçiyor; bu yüzden tüm ekmek ihtiyaçlarını son buğday tanesine kadar para ile satın alıyorlar. Her ailede yük ve koşum hayvanlarının yerini alan kayık bulunmaktadır. Kil ile yapılan kapların hazırlandığı birkaç atölyeyi ziyaret ettik. Bir evde baba, oğul ve torun oturmuş çalışıyorlardı. Gözümüzün önünde, tezgâhı kullanmadan hemen oracıkta birkaç kap yaparak onlara şekil verdiler.”
İklim
Borçka ilçesi Karadeniz ikliminin etkisi altında olmasından dolayı Türkiye'nin en çok yağış alan yerleri arasındadır. İlçe toprakları dünyanın çok az yerinde görülen ılıman yağmur ormanlarını barındırır. Son yıllarda çay tarımı için arazi açma faaliyetleri ve kontrolsüz orman kesimi ormanları tehdit etmektedir.
İdari yapısı
Borçka ilçesi eskiden Camili ve Muratlı olmak üzere üç bucağa ayrılırdı. Merkez bucakta bir kasaba ve 20 köyden, Camili bucağında altı köyden, Muratlı bucağında ise 11 köyden oluşuyordu. Bucak sistemi 2012 yılından kaldırıldı ve bugün Borçka ilçesinde 36 köy bulunmaktadır. Borçka kasabası ise dört mahalleden oluşmaktadır. Bugün Borçka kasabası beş mahalleden (Aksu, Gündoğdu, Küçük Köy, Merkez ve Yeniyol), Borçka ilçesi ise 38 köyden oluşmaktadır.
Kaynak: Wikipedia – Borçka · CC BY-SA 4.0

Etymology
Borçka’s old name is Porchkha (Georgian: ფორჩხა). The origin of this toponym is not known for sure—though it is possible that it is derived from the Georgian word "porchhi" (ფორჩხი), which can mean “thicket” or “small forest”. Also, words such as "borchkha" (ბორჩხა) meaning “dry wood” in Mingrelian and "borchkhalo" (ბორჩხალო) meaning “frost” in the Gurian dialect of Georgian could be related to this name. The name Porchkha has evolved over time into Borchha, Borcha, Borchkha, and the current Turkish spelling of “Borçka”.
History
Middle ages
The settlement of what is today Borçka may have been mentioned in Trapezuntine sources as “Bourzo”. The area remained in Trapezuntine possession until 1364 when it was captured by the Kingdom of Georgia.
Ottoman rule
Borçka itself was first directly mentioned in 18th century Georgian geographer and historian Vakhushti of Kartli’s Description of the Kingdom of Georgia by the name Porchkha as a large town west of the Çoruh within the historical Georgian region of Klarjeti. At the time, the town was located within the Eyalet of Childir in the Ottoman Empire. The region where the town lies today was a part of Samtskhe-Saatabago prior to its annexation by the Ottomans in the late 16th century. Despite being first mentioned fairly recently compared to nearby settlements, the presence of a church in the Borçka Castle indicates that the structure was likely built before Ottoman conquest, thus it can be said that Borçka was probably already settled before.
The town was recorded again in an 1835 Ottoman defter as “Borçha” (Ottoman Turkish: بوچخە). The defter recorded that the male population of the town was 219, and placed it in the nahiye of Beğlevan in the sanjak of Lazistan of the Childir eyalet.
Georgian geographer and Russian army general Giorgi Kazbegi wrote in 1874 that Borçha did not resemble a typical village as it had around 80 households. He noted that the villagers did not engage in agricultural or animal husbandry, therefore the settlement lacked any cattle or horses. Instead, the residents were engaged in pottery and boating, and the boats replaced the use of horses as transportation.
In the 1876 salname for the vilayet of Trebizond, the name of the town was recorded as “Borcha” (Ottoman Turkish: بورجخە) instead of the previous “Borçha”. The salname placed the locality within the nahiye of Gönye, sanjak of Lazistan, Trebizond vilayet. The total population counted together with the nearby settlement of Situret/Tzitureti were a total of 400 people living in 110 households, along with the new presence of taxable livestock, specifically 10 goats, 2 horses, 20 cows and 10 oxen.
Kaynak: Wikipedia – Borçka · CC BY-SA 4.0
