Çal Belediyesi
Çal, Denizli'nin bir ilçesidir.
Government administration · Denizli Metropolitan Municipality · 0 followers
Overview
Çal, Denizli'nin bir ilçesidir.
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
About
Çal, Denizli'nin bir ilçesidir.
Kaynak: Wikipedia · CC BY-SA 4.0
Tarihçe
Çal'ın antik dönemlerdeki adı Mossyna'dır. Türklerin bölgeye gelmesine kadar bu isimle anılmıştır. Türkler bölgeye Çal adını vermiş ve bu yöre Çal Yöresi olarak anılmaya başlanmıştır. Çağatay lehçesinde yüksek yer ya da yayla anlamına gelen Çal adı, ilçenin doğal konumundan dolayı verilmiştir. "Çal" kelimesi bunun yanında taşlık yer, çıplak tepe, kireçli toprak gibi anlamlara da gelmektedir. Çal uzun yıllar bir yerleşim merkezinin değil, bölgenin adı olarak kullanılmıştır. Çal'ın bugün olduğu yerdeki yerleşim yerinin adı ise Demirciköy'dür. Bölgeye yerleşenlerin önemli kısmının demircilikle geçindiği için bu ismi aldığı ifade edilmektedir.
Daha sonra bölgenin genel adı olan Çal, merkez ilçenin adı haline gelmiştir. Anadolu'daki yer adlarında benzer örneklere rastlanılır. Çal'da mevcut iki kitabede de Çal'ın ismi Demirci Karyesi olarak geçmektedir. Bu kitabelerden birisi Hicri 1267 (1850) tarihli Çarşı Camii minare girişinde bulunan kitabedir. Diğeri ise Fakıoğlu Camiinde bahçe duvarında monte edilmiş olan 1247 (1831) tarihli kitabedir.
Ancak Çal ile ilgili ilk Osmanlı belgelerinde Demirciköy adına rastlanmaması ve sürekli "Çal" isminin kullanılması bu değişimin çok önceki dönemlerde gerçekleştiğini göstermektedir. Nitekim Çal'dan bahseden hemen bütün belgelerde net olarak Çal tabiri kullanılmıştır. Özellikle bir kaza merkezi haline geldiği 17. yüzyıldan itibaren yörenin genel olan Çal merkez içinde kullanılmaya başlanmıştır. Yukarıda belirttiğimiz 1831 ve 1851 tarihli kitabelerde Demirciköy adının kullanılması muhtemelen yöresel bir kullanımdan kaynaklanıyor olmalıdır. Yani çok daha önceki dönemlerde kaza merkezine resmi makamlar tarafından Çal adı verilmiş ve bu isim kullanılmaya başlanmış ise de; halk arasında alıştıkları isim olan Demirciköy tabiri kullanılmaya devam etmiş olmalıdır. Nitekim merkezdeki iki caminin kitabesinde Demirciköy isimlerinin kullanılmasını bu yaklaşıma göre açıklayabiliriz.
Coğrafi konumu
Çal Ege Bölgesi'nde, Denizli iline bağlı bir ilçedir. Denizli'nin kuzeydoğusunda yer almaktadır. Denizli'nin doğusunda bulunan Çökelez Dağı'nın doğu eteklerinde kurulmuştur. Dağın batı eteğinde ise meşhur Pamukkale bulunmaktadır.
Çal, Uşak ilçeleri ve Denizli'nin doğusunda bulunan diğer ilçelerle komşudur. Çal'ın batısında Çökelez Dağı bulunmaktadır.
Dağın doğu eteklerinde Çal'a bağlı köyler, batı eteklerinde ise Akköy ilçesine bağlı köyler bulunmaktadır. Kuzey ve kuzey doğusu Uşak'ın Ulubey ve Karahallı ilçeleri ile çevrilmiştir. Çal'ın doğusunda Baklan güney doğusunda ise Honaz İlçesi yer almaktadır.
Çal, yaklaşık 65 km'lik bir yol ile Denizli'ye bağlanmaktadır. Bu yol 33. km'den sonra Afyon-Denizli yoluna bağlanmaktadır ki, duble yol haline getirilen bu bölümde ulaşım son derece rahattır. Çal ayrıca Çökelez Dağını aşan ikinci bir yolla da Denizli'ye bağlanmış ise de bu yol fazla tercih edilmemektir. Çal, Güney üzerinden Denizli-İzmir yoluna bağlanmaktadır. Çal'ın Uşak'a bağlantısı ise Karahallı ve Ulubey ilçeleri üzerindendir.
Çal'a en yakın tren istasyonu 35 km mesafedeki Kaklık istasyonudur.
İlçenin yüzölçümü 860 km²dir. Denizli'nin yüzölçümü açısından 4. büyük ilçesidir. Çal'ın deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 839 metredir. İlçenin yakınlarından geçen Büyük Menderes Nehri Çal'ın doğusunu büyük vadilerle yarmıştır. Çal'ın yüksek bir bölgede kurulmuş olması, menderes vadilerini bir hayli derinleşmesine sebep olmuştur. Bazı yerlerde bu derin vadiler adeta kanyon haline dönüşmektedir. Büyük Menderes Nehri'nden geçmiş yıllarda sadece değirmenlerin çalıştırılmasında ve çok küçük çaplı arazilerin sulanmasında faydalanılıyordu. Ancak son yıllarda yapılan yatırımlarla hem Hançalar yöresindeki araziler; hem de Baklan ovasındaki geniş bir alan sulanabilir hale getirilmiştir ve Büyük Menderes Nehri'nden bölge halkı daha fazla yararlanma imkânı bulmuştur.
Nüfus
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Ekonomi
İlçe halkının büyük bir kısmı geçimini tarımdan sağlar. İlçede yetiştirilen ürünlerin başında üzüm gelir. Çal üzümü meşhur bir üzüm türüdür. ÇalKarası olarak da bilinen bir türü gayet meşhurdur. Ayrıca bamya, elma, tütün, sebze, tahıl, anason, haşhaş, kapari, ayçiçeği, mısır, kekik gibi ürünler de yetiştirilmektedir. İlçede çimento, Traverten Mermer ve meyve suyu fabrikası ile yetiştirilen elma ve üzümün muhafazası için soğuk hava depoları bulunmaktadır. İlçede üzümlerin şarap yapılabilmesi için şaraphaneler vardır.
Denizli ve çevresinde "Çal kayması" tabiri II. Abdülhamit döneminde piyasaya sürülen ve ilk Osmanlı kâğıt para birimi olan "Kaime"dir.
Eğitim
Pamukkale Üniversitesi'nin Bağcılık ve Organik Tarım 2 yıllık yüksekokulu 2009-2010 öğretim yılı başında Çamlık'taki binasında eğitime başlamıştır.
İdari yapı
Çal'a bağlı toplam 34 mahalle vardır. Bu mahalleler Akkent, Alfaklar, Aşağıseyit, Bahadınlar, Baklançakırlar, Bayıralan, Belevi, Çalçakırlar, Çalkuyucak, Dağmarmara, Dayılar, Denizler, Develler, Gelinören, Hançalar, İsabey, Kabalar, Kaplanlar, Karakaya, Karapınar, Kocaköy, Mahmutgazi, Ortaköy, Peynirciler, Sakızcılar, Sazak, Selcen, Süller, Şapcılar, Yazır, Yukarıseyit.
Kaynak: Wikipedia – Çal · CC BY-SA 4.0
General features
Roman remains have been found in the area. Hançalar Bridge over Menderes River, at the level of the township of the same name, situated between Çal and Bekilli, is reminiscent of Roman bridges by its style, while the builder remains unknown. It was repaired and restored several times during the Ottoman era. The first Turks in the area were the Seljuk Turks in 1072, who settled in all parts of the present-day Denizli Province, including Çal.
The area is largely agricultural and is known especially for its vineyards. The local grape variety Çalkarası and grown intensively and takes its name from the district. Çal also has an annual wine festival. There is also a cement factory, a fruit-juice factory and various cold-stores for fruit.
Composition
There are 34 neighbourhoods in Çal District:
Sakızcılar Falls and the "Weeping Stone"
A notable sight of interest are the waterfalls near the depending village of Sakızcılar, on the slopes of the Mount Çal (Çaldağı) and at a distance of about 40 km (25 mi) when coming from Pamukkale. Water of a stream that later joins Menderes River fall from 50 meters high at this locality and the whole area is covered with forests, making it a notable natural site. It is also a large trout farm. The falls are alternatively called "Yeşildere Falls" or "Ağlayan Kaya" (the weeping stone).
Notable natives
The renowned painter İbrahim Çallı was born here, as his name indicates.
The award-winning author and poet Hasan Ali Toptaş is from Çal.
Kaynak: Wikipedia – Çal · CC BY-SA 4.0
