
Diyarbakır Metropolitan Municipality
Diyarbakır, Türkiye'nin bir ilidir.
Government administration · Türkiye · 0 followers
Overview
Diyarbakır, Türkiye'nin bir ilidir. Merkezi Diyarbakır olan ilin yüzölçümü 15.101 km2dir. Adıyaman, Batman, Bingöl, Elazığ, Mardin, Muş, Malatya ve Şanlıurfa illeri ile komşudur. 17 ilçeye sahiptir.
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
About
Diyarbakır, Türkiye'nin bir ilidir. Merkezi Diyarbakır olan ilin yüzölçümü 15.101 km2dir. Adıyaman, Batman, Bingöl, Elazığ, Mardin, Muş, Malatya ve Şanlıurfa illeri ile komşudur. 17 ilçeye sahiptir.
Kaynak: Wikipedia · CC BY-SA 4.0
Tarih
Mezopotamya ile Anadolu arasında bir geçiş bölgesinde yer alan Diyarbakır'ın tarihi çok eski dönemlere dayanmaktadır. Yontma Taş ve Mezolitik devirlerde Diyarbakır ve çevresinde var olan mağaralardan, burada yerleşim olduğu yapılan arkeolojik araştırmalarla anlaşılmıştır. Örneğin Eğil-Silvan yakınlarındaki Hassuni Mağaraları ile Dicle Nehri ve kolları üzerinde, Ergani yakınlarındaki Hilar Mağaraları'nda bu çağdan kalma kalıntılar gün yüzüne çıkarılmıştır. Şehrin 65 kilometre kuzeybatısındaki Ergani ilçesi yakınlarında yer alan Çayönü Tepesi kazılarında, dünyanın en eski köylerinden birinin bulunduğu kabul edilmektedir. Çayönü yerleşkesindeki insanlar, zamanla göçebelikten yerleşik köy yaşama, avcılık ve toplayıcılıktan besin üretimine geçmiştir.
Büyük Dikran tarafından kurulan Silvan şehrinin, Ermenistan Krallığı'nın MÖ 70 yılında başkenti Tigranakert olduğu ileri sürülse de, bu bilgi spekülatif bir niteliktedir.
Şehrin kent merkezinde, MÖ 3000 civarında Hitit ve Hurri-Mittani egemenliği yaşanmıştır. MÖ 1260'a kadar süren bu egemenlikten sonra, sırasıyla Asurlular, Aramiler, Urartular, İskitler, Medler, Ahamenişler (Persler), Büyük İskender komutasındaki Makedonyalılar, Selevkoslar, Partlar, Ermeniler, Roma İmparatorluğu, Sasani İmparatorluğu ve Bizans İmparatorluğu; İslam'ın doğuşundan sonra ise Emeviler, Abbasiler, Hamdaniler, Büveyhiler, Mervaniler, Selçuklular, İnaloğulları, Artuklular, Eyyûbîler, Moğollar, Akkoyunlular, Safevîler ve Osmanlılar şehre egemen olmuşlardır.
Asurlular döneminde şehir, bölge valilik merkezi olmuştur. Milattan sonra 1. ve 2. yüzyıllarda şehir ve bölgesi için Romalılar ve Partlar arasında savaşlar yapılmıştır. Şehir, Romalıların hâkimiyetine girdikten sonra imparatorluğun yıkılmasıyla Bizans yönetimine geçti. Halife Ömer döneminde İslam ordusu, Diyarbakır'ı ve çevresini fethetmiş ve Halid bin Velid, Diyarbakır'a giren ilk Müslüman kumandan olmuştur. Diyarbakır, böylece bir eyalet olarak İslam Devleti'ne bağlandı.
Turizm ve gezilecek yerler
Müzeler
Diyarbakır (Arkeoloji) Müzesi, Ziya Gökalp Müze Evi, Gazi Köşkü Müze Evi, Cahit Sıtkı Tarancı Müze Evi günümüzde Diyarbakır'ın aktif müzeleridir. Robotik biliminin öncülerinden kabul edilen Diyarbakırlı El-Cezerî adına yakın zamanda bir müze/bilim mer açılması planlanmaktadır. Müzenin Dicle Üniversitesi Dicle Teknokent yerleşkesinde bulunması öngörülmektedir.
Diyarbakır (Arkeoloji) Müzesi
Diyarbakır'da ilk müze 1934 yılında Ulu Cami'nin devamı olan Senceriye (Zinciriye) Medresesi'nde açılmıştır. 1985 yılında ise Elazığ Caddesi üzerinde bulunan yeni binasına taşınmıştır. Müzede Neolitik Çağ'dan itibaren Eski Tunç, Asur, Urartu, Helenistik, Roma, Bizans, Artuklu, Selçuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı devirlerine ait eserler kronolojik olarak sergilenmektedir. Çoğunluğu Artuklular döneminden kalma çok sayıda sikke ile yöresel, etnografik nitelikte eserler de müzede sergilenmektedir.
Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi
Şair Cahit Sıtkı Tarancı'nın doğduğu bu ev, geleneksel Diyarbakır evlerine örnek teşkil etmektedir. 1973 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından satın alınıp müze haline getirilmiştir. Müzede, Cahit Sıtkı Tarancı'nın eşyaları, mektupları ve kitapları sergilenmektedir.
Ziya Gökalp Müzesi
Ziya Gökalp'in yaşadığı bu ev, 1956 yılında müze haline getirilmiştir. Gökalp'in eşyaları, mektupları ve kitapları sergilenmektedir.
Coğrafya
Diyarbakır, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin ortaSında, El Cezire'nin (Mezopotamya) kuzeyinde yer almaktadır. Doğuda Batman ve Muş, batıda Şanlıurfa, Adıyaman, Malatya, kuzeyde Elazığ ve Bingöl, güneyde ise Mardin illeri bulunmaktadır. Yeryüzü şekilleri açısından genelde dağlarla çevrili, ortası hafif çukurlaşmış görünümdedir ve Güneydoğu Torosların kollarıyla çevrilidir. En yüksek dağı Muş sınırı yakınındaki Andok Dağı'dır (2.830 m). Diyarbakır ilinin denizden yüksekliği ortalama 650 metredir.
İklim
Diyarbakır'da karasal iklim egemendir. Yazları çok sıcak geçer, ancak kışları Doğu Anadolu Bölgesi kadar soğuk geçmez. Bunun başlıca nedeni, Güneydoğu Toroslar Dağları'nın kuzeyden gelen soğuk rüzgârların etkisini azaltmasıdır. En yüksek sıcaklık ortalaması 40,2 derece, en soğuk ay ortalaması ise -10,1 derecedir. Günümüze kadar ölçülen en yüksek sıcaklık 48,4 derece ile 29 Temmuz 1946'da, en düşük sıcaklık ise -25,7 derece ile 11 Ocak 1933'te kaydedilmiştir.
Yıllık yağış ortalaması 496 mm olan şehirde, bu yağışın %2'si yaz aylarında düşmektedir. Kuzeydeki dağların eteklerine doğru gidildikçe yağışlar da artar.
Bitki örtüsü
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin doğal bitki örtüsü olan bozkır, Diyarbakır'da da yaygındır. Bozkırda otsu bitkiler daha fazladır. Bunlar ilkbaharda kısa bir süre içinde yeşerip çiçeklenir ama yağışların kesilmesiyle yaz başında kururlar. Çevredeki dağlar yer yer meşe ormanlarıyla kaplıdır. Diyarbakır topraklarının % 33'ü orman ve fundalık, % 40'ı ekili arazi ve % 22'si çayır ve meralarla kaplıdır. İlkbaharda her yer yeşillenir. Yaz aylarında ise dere kenarları dışında her yer bozkırdır; otlar tamamen kurur. Vadilerde söğüt, çınar, ceviz ve kavak ağaçları; yüksek kesimlerde ise meşe, ardıç ve yabani meyve ağaçları bulunur. Ormanlık arazi her ne kadar % 33 olarak hesaplanmış olsa da, düzenli orman alanları oldukça azalmıştır.
Yönetim
Merkezî yönetim
Büyükşehir illerinde merkezi yönetim, vali, il müdürleri ve il danışma kurulundan oluşur.
Diyarbakır, bir 'büyükşehir'dir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır.
Diyarbakır Valisi 1959 Konya doğumlu Ali İhsan SU, 12.5.2022/209 sayılı kararla Mersin Valisi iken atanmıştır.
Vali ve kaymakamlara ait bilgiler Diyarbakır'ın ilçeleri sayfasında gösterilmiştir.
Yerel yönetim
Büyükşehir belediyelerinde yerel yönetim; büyükşehir belediye başkanı, büyükşehir belediye meclisi ve büyükşehir belediye encümeninden oluşur.
Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe Belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır.
Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 saylı kanun 16.madde)
2019 Türkiye yerel seçimleri sonunda Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığını kazanan Adnan Selçuk Mızraklı (HDP), 19 Ağustos 2019 tarihinde görevden alınmış, yerine Diyarbakır Valisi Hasan Basri Güzeloğlu kayyum olarak atanmıştır.
17 ilçe belediyesinin 14'ünü HDP'li adaylar kazanmıştır. YSK bunlardan Bağlar Belediye Başkanı seçilen HDP'li aday Zeyyat Ceylan'ın (KHK kapsamında ihraç edildiği için) yerine seçimi ikinci tamamlayan Hüseyin Başoğlu'na (AK Parti) mazbatayı vermiştir. Diğer ilçelerden Bismil, Eğil, Ergani, Hazro, Kayapınar, Lice, Kocaköy, Kulp, Silvan, Sur ve Yenişehir belediye başkanları ise göreve geldikten sonra İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınmış, yerlerine ilçe kaymakamları kayyum atanmıştır.
Nüfus
Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)
Diyarbakır İl Nüfusu: 1.852.356 (2025 sonu). İlin yüzölçümü 15.168 km2dir. İlde km2ye 122 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 946 kişi ile Kayapınar'dır.)
İlde yıllık nüfus artış oranı %1,02 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Kayapınar (%3,05) - Çüngüş (-%3,88)
09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre 17 ilçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 1.056 mahalle bulunmaktadır.
Ekonomi
Diyarbakır'da geniş tarım arazileri bulunur ve insanlar çoğunlukla da tarımla uğraşır. Ekilen başlıca tarım ürünleri buğday, arpa, kırmızı mercimek, nohut ve pamuktur. Bahçelerde ve bostanlarda ise üzüm, elma, karpuz, kavun ve çeşitli sofralık sebzeler yetiştirilir. Ergani ilçesinde bakır çıkarılmaktadır. Ayrıca son yıllarda Diyarbakır'da yapılan aramalarda petrol yatakları bulunmuştur.
Kültür
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri, UNESCO tarafından 2015'te Dünya Mirası olarak tescil edildi. Devlet Tiyatrosu ve Büyükşehir Belediye Tiyatrosu, Diyarbakır il merkezinde yer almaktadır. Kentte ayrıca Diyarbakır Kitap Fuarı düzenlenmektedir.
Diyarbakır, Uluslararası Gazeteciler ve Yazarlar Derneği tarafından şehirlerin turistik mekanları, konaklama yerleri, şehir halkının misafirperverliği gibi özelliklerin değerlendirildiği, Turizmin Oscarı olarak da anılan Altın Elma Ödülünü 2018 yılında kazanmıştır.
Mutfak
Yüzyıllar boyunca Arap, Ermeni, Kürt, Süryani, Türk, Yahudi ve Zaza halklarının iç içe yaşadığı Diyarbakır'da, bu kültürlerin etkileşimiyle oluşan yemek kültürü oldukça zengindir. Mutfağın temel malzemeleri kuzu eti, yöresel baharatlar (sumak, kişniş, karabiber gibi), pirinç, sakatat çeşitleri, tereyağı ve bulgurdur. Bu nedenle Diyarbakır mutfağı genellikle ağır yemeklerden oluşur. Diyarbakır, lahmacunu ve kadayıfının yanı sıra peyniriyle de ünlüdür. En ünlü yemekleri Kaburga Dolması, İçli Köfte, Sac Tava, Meftune ve Ciğer Kebabıdır.
Karpuzu ile ünlenen Diyarbakır, ana yemek olarak ciğer kebabı, içli köfte, çiğ köfte, bulgur pilavı, kaburga, keşkek, lebeni; tatlı olarak burma kadayıf ve sütlü nuriye ile yemek kültürü açısından da zengindir.
Ulu Camii
Anadolu'da bilinen en eski camilerden biri olan yapı, dayanıklılığıyla tanınan bazalt taşından yapılmıştır. Camii, Diyarbakır Kalesi surlarının, Harput Kapısı ile Mardin Kapısı'nı birleştiren eksenin batısında yer alır. MS 639 yılında İslam ordularının Diyarbakır'ı fethetmesinin ardından, Mar Toma Kilisesi camiye dönüştürülerek bu yapı oluşturulmuştur. İslam aleminde ''5. Harem-i Şerif'' olarak tanınmaktadır. Duvarlarında birçok uygarlığa ait kitabeler yer almaktadır.
Safa Camii
Palu (Parlı) Camii olarak da bilinen yapı, 1532 yılında inşa edilmiş olup Akkoyunlu üslubunu yansıtan bir eserdir. Çini ve motiflerle süslenmiş, zarif süslemeleriyle dikkat çeken minaresinin, yakın dönemlere kadar bir kılıfla korunduğu bilinmektedir. Batısında tanınmış bilgin Muslihiddin-i Lari'nin mezarı vardır. Yapının temellerinin 15. yüzyılda, Akkoyunlular döneminde Uzun Hasan döneminde atıldığı; 16. yüzyıl başlarında tamamlandığı ve dönemin mimari özelliklerini yansıttığı değerlendirilmektedir. Yapının özellikle minaresindeki taş işçiliği öne çıkan bir özelliktir. Minaresinin harcının, Diyarbakır çevresinde yetişen kokulu bitkilerle karıldığı; bu nedenle geçmişte yalnızca Cuma hutbeleri sırasında minarenin kılıfının çıkarıldığı aktarılmaktadır.
Konum
*Metropol ilçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır.
Spor
Diyarbakırspor futbol kulübü 24 Haziran 1968'de, amatör futbol liginde olan Diclespor ve Yıldızspor'un birleşmesi ile kurulmuştur; renkleri kırmızı ve yeşilden oluşmaktadır. Amblemi ise Diyarbakır Surları ile Diyarbakır karpuzundan oluşmaktadır. Diyarbakırspor'un ilk başkanı, o zamanın Belediye Başkanı Nejat Cemiloğlu'dur. 1997-2001 yıllarında Diyarbakır il emniyet müdürü olarak görev yapan Ali Gaffar Okkan ise takımın onursal başkanıdır.
2021-2022 Sezonu sonunda, Amed Sportif Faaliyetler 2. Ligde grubunu 2.sırada, Diyarbekirspor ise 2. Ligi 15.sırada tamamlamış, Diyarbakırspor ise Bölgesel Amatör Lig 1. Bölge 2. Grubu 5. Sırada tamamlamasına rağmen statü gereğince Diyarbakır Süper Amatör Ligine düşmüştür. Diyarbakır'ın futbol Bölgesel Amatör Ligde 4, kadın futbol liglerinde 2 takımı daha vardır. Ayrıca voleybol 2. Liglerinde 7, bölgesel liglerde 5 takımı daha bulunmaktadır. Bu sezon basketbol ve hentbol liglerine katılan takımı olmamıştır.
Ziraat Türkiye Kupası'nda Diyarbakır Yolspor ve Amed Sportif, katıldıkları ilk turda elenmişlerdir. Diyarbekirspor ise 4.turda Gençlerbirliği'ne elendi.
Önemli spor tesisleri: Diyarbakır Stadyumu (33.000), Seyrantepe Spor Salonu (6.200), Köşkler Spor Salonu (2.000), Yenişehir Kapalı Yüzme Havuzu (1.000) ve Diyarbakır Hipodromu (1.577).
Eğitim

2009 yılında, Diyarbakır ilinde 1281 okul bulunmaktaydı:
Yabancı Dil Eğitimi Veren Liselerin Sayısı: 116
Öğretmen sayısı 15.021'dir. Erkek öğrenci sayısı 214.462, kız öğrenci sayısı 181.413 olmak üzere Diyarbakır ilinde toplam öğrenci sayısı 395.875'tir.
Dicle Üniversitesi
Dicle Üniversitesi, 1966 yılında Ankara Üniversitesi'ne bağlı olarak Tıp Fakültesi'nin kurulması, 1973 yılında ise Fen Bilimleri Fakültesi'nin de açılması ile fiilen kurulmuş ve Diyarbakır Üniversitesi adını almış, 1982'de ise Diyarbakır Üniversitesi'nin adı Dicle Üniversitesi olarak değiştirilmiştir. Şu an bünyesinde 13 fakülte, 11 meslek yüksekokulu, 5 yüksekokul, 1 konservatuvar, 3 enstitü, 8 uygulama ve araştırma merkezi ile 1 eğitim ve araştırma hastanesi yer almaktadır.
Dicle Üniversitesi, yaklaşık 42.580 bin öğrenci ve 2.016 akademik olmak üzere 6.300 civarında personele sahiptir.
Dicle Üniversitesi, Dicle'nin doğusuna kurulmuştur ve 60 hektarlık bir alana sahiptir. Yüzölçümü bakımından Dicle Üniversitesi, Türkiye'nin en büyük üniversitelerinden biridir.
Selahaddin Eyyubi Üniversitesi
İldeki ilk vakıf üniversitesi olarak 2013'te kuruldu. 2016'da FETÖ ile ilişkili olduğu gerekçesiyle kapatıldı.[1] 29 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Altyapı
Ulaşım
İle havayolu, karayolu, demiryolu ile ulaşmak mümkündür.
Havayolu
Diyarbakır'a her gün Ankara, İstanbul ve İzmir’den düzenli olarak Antalya, Adana ve Bursa'ya ise haftanın belirli günlerinde seferler düzenlenmektedir. Sivil-askerî havalimanı olan Diyarbakır Havaalanı şehir merkezine 6 km uzaklıktadır.
Almanya'nın Düsseldorf, Hannover ve Frankfurt eyaletlerine haftada üç gün
Kürdistan Bölgesel Yönetimi başkenti Erbil'e de haftada 4 gün tarifeli uçak seferleri yapılmakta. Ayrıca Suudi Arabistan'ın Cidde, Medine şehirleriyle KKTC'nin başkenti Lefkoşe'ye tarifesiz uçuşlar gerçekleştirilmekte.
Demiryolu
Diyarbakır demiryolu ağına bağlıdır. Bu ulaşımın merkezi Diyarbakır garıdır.Bölgesel trenler bazında Batman-Diyarbakır, Diyarbakır-Batman, anahat trenler bazında ise Diyarbakır-Kurtalan güzergahları vardır.
Karayolu
Diyarbakır'dan Türkiye'nin her yerine otobüs ile yolculuk mümkündür. Otogar şehir merkezine 4 km uzaklıktadır. İlin bazı illere olan karayolu uzaklıkları şöyledir:
Kaynak: Wikipedia – Diyarbakır (il) · CC BY-SA 4.0
History

It has been home to many civilisations and the surrounding area including itself is home to many Mesolithic era stone carvings and artifacts. The province has been ruled by the Akkadians, Hurrians, Mittani, Medes, Hittites, Armenians, Arameans, Neo-Babylonians, Achaemenids, Greeks, Romans, Parthians, Byzantium, Sassanids, Arabs, Seljuk Empire, Mongol Empire, Safavid dynasty, Marwanids, and Ayyubids.
Administrative history
In June 1927, the Law 1164 was passed allowing the creation of Inspectorates-General (Turkish: Umumi Müffetişlik).
The Diyarbakır province was therefore included in the First Inspectorate General (Turkish: Birinci Umumi Müffetişlik), which was created on the 1 January 1928 and also included Hakkâri, Siirt, Van, Mardin, Bitlis, Sanlıurfa, and Elaziğ.
The Inspectorate-General was governed by an Inspector General, who governed with a wide-ranging authority over civilian, juridical and military matters. The office of the Inspector General was dissolved in 1952 during the government of the Democrat Party.
During the 1930s, several place-names in the province were renamed into names which denoted a Turkish origin as part of the nationalist Turkification policy of the Kemalist government. Travel to Diyarbakır province was banned for foreign citizens until 1965.
Modern history
In the 1975 Lice earthquake a Ms 6.7 struck the town of Lice. The town was re-established about 2 km (1.2 mi) south of its original location.
From 1987 to 2002, Diyarbakır Province was part of the OHAL (state of emergency) region which was declared to counter the Kurdistan Workers' Party (PKK) and governed by a so-called Supergovernor who got invested with additional powers than a normal Governor. In 1987 he was given the power to relocate and resettle whole villages, settlements and hamlets. In December 1990 with the Decree No. 430, the supergovernor and the provincial governors in the OHAL region received immunity against any legal prosecution in connections with actions they made due to the powers they received with the Decree No. 430.
Districts

Diyarbakır province is divided into 17 districts:
Kaynak: Wikipedia – Diyarbakır Province · CC BY-SA 4.0
District Municipalities
- Bağlar BelediyesiClaim this page37.9228, 40.1956
- Bismil BelediyesiClaim this page37.8461, 40.6633
- Dicle BelediyesiClaim this page38.3733, 40.0750
- Ergani İlçesi BelediyesiClaim this pagePopulation: 130,105 (Wikidata) · 38.2653, 39.7597
- Eğil BelediyesiClaim this pagePopulation: 23,369 (Wikidata) · 38.2572, 40.0847
- Hani İlçesi BelediyesiClaim this page38.4114, 40.3964
- Hazro BelediyesiClaim this page38.2542, 40.7822
- Kayapınar BelediyesiClaim this page37.9380, 40.1865
- Kocaköy BelediyesiClaim this pagePopulation: 16,679 (Wikidata) · 38.2897, 40.5014
- Kulp İlçesi BelediyesiClaim this page38.4972, 41.0108
- Lice BelediyesiClaim this page38.4549, 40.6519
- Merkez (Diyarbakır) BelediyesiClaim this page37.9952, 40.1938
- Silvan BelediyesiClaim this page38.1419, 41.0071
- Sur BelediyesiClaim this pagePopulation: 112,306 (Wikidata) · 37.9108, 40.2367
- Çermik BelediyesiClaim this pagePopulation: 50,812 (Wikidata) · 38.1353, 39.4558
- Çüngüş İlçesi BelediyesiClaim this page38.2117, 39.2883
- Çınar BelediyesiClaim this page37.7256, 40.4157
