Gerze İlçesi Belediyesi
Gerze, Sinop iline bağlı ilçe.
Government administration · Sinop Municipality · 0 followers
Overview
Gerze, Sinop iline bağlı ilçe. Merkez nüfusu yaklaşık 20.190'dır. Sinop'a 39 km uzaklıktadır.
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
About
Gerze, Sinop iline bağlı ilçe. Merkez nüfusu yaklaşık 20.190'dır. Sinop'a 39 km uzaklıktadır.
Kaynak: Wikipedia · CC BY-SA 4.0
Tarih
İlçe tarihte Zagora, Gürzühatun, Savetova, Argibete isimlerini aldı. Paflagonyalılar Kızılırmak'ın batı bölgesine Gezonolit adını vermişlerdi, Gerze adını Yunanca Carussa'dan (Grekçe: Κάρουσσα) almıştır. Paflagonya, Hitit, Frig, Kimmer, Lidya, Pers, Büyük İskender, Roma ve Bizans İmparatorluklarının egemenliğine giren Gerze, 1214 yılında I. İzzettin Keykavus döneminde Selçuklu, 1459 yılında Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı İmparatorluğuna katıldı.
13 Şubat 1956'da Gerze'ye yeni atanan ve Sucu Mehmet'in evinde kiracı olarak oturan mal müdürünün hanımının lodoslu bir günde yaktığı mangalın ateşlerinin evin kapısı açıldığında etrafa saçılması üzerine büyük bir yangın geçirdi, devlet yardımıyla yeniden imar edildi.
Gerze ilçesi, antik çağlardan bu yana toplumlar tarafından yerleşme ve barınak yeri olarak seçilmiştir. MÖ 1400 yıllarında Kaşkalar tarafından küçük bir köy olarak kurulan sahil ilçesi Gerze, daha sonra Paflagonya Devleti'nin eline geçmiş, sırasıyla da Hitit, Frig, Kimmer, Lidya, Pers, Büyük İskender, Roma ve Bizans İmparatorluklarının egemenliğine girmiştir. 1214 yılında I. İzzeddin Keykavus zamanında Selçuklu Devleti'nin hâkimiyetine giren Gerze, bir ara Trabzon İmparatorluğu'nun eline geçmiş, 1459 yılında da Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı İmparatorluğu'na bağlanmıştır.
Kayıtlardan ilçenin eski adının Zagora, Gürzühatun, Savetova, Argibete olduğu anlaşılmaktadır, bilindiği üzere Paflagonyalılar Kızılırmak'ın batı yöresine "mızraklılar ülkesi" anlamına gelen Gezonolit adını vermişlerdir. 13 Şubat 1956 tarihinde büyük bir yangın felaketi geçiren ilçe devlet tarafından yeniden imar edilerek modern bir ilçe hâline getirilmiştir.
Kültürel etkinlikler ve tarihî yapılar
Gerze merkezde Belediye'ye ait bir Kültür Merkezi'nde tiyatro oyunları ve konserler gibi etkinlikler yapılmaktadır. Yenikent Beldesi Çeçe Mahallesinde Çeçe Sultan Türbesi, şehir merkezinde, Esmazade Mustafa Cami (İskele Camii) ve Yakup Ağa Konağı Gerze'nin tarihî yapılarındandır.
Coğrafya
Kuzeyinde Karadeniz güneyinde Boyabat ve Durağan, doğusunda Dikmen batısında Sinop ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 487 km²dir. İl merkezine denizden 13 mil karayolundan 39 km'dir. Samsun iline 132 km uzaklıkta olan Gerze'nin yükseklikleri 900 metreyi bulan Elma ve Köse Dağlarının yanı sıra Dede Dağı ve Hasan Dağı bulunmaktadır. Gerze ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 43 metredir. Köyler, orman içi, orman kenarı, kıyılık ve ovalık olmak üzere üç yerleşim bölgesinde yer almaktadır. 71 köyü ve 1 bucağı bulunmakta iken Dikmen bucağı 20 Mayıs 1990 tarihinde kendisine 31 köy bağlanarak ilçe olmuştur. Gerze ilçesine bağlı bulunan 41 köy arazinin meyilli olması nedeniyle dağınık bir yerleşim yapısına sahiptir.
Nüfus
Gerze ilçesi, nüfus büyüklüğü açısından Sinop ilinin üçüncü büyük yerleşmesidir. 2023 yılı nüfus sonuçlarına göre ilçe nüfusu 29.534 kişi olup, bunun 20.190 kişisi kentsel, 9.344 kişisi kırsal nüfusu oluşturmaktadır. Bu durumda, kentsel nüfus oranı %68,36 kırsal nüfus oranı %31,63 olan ilçe, İlçe kentleşme oranı il genelinde orta kademede olan yerleşmeler arasındadır. Bölüm başındaki tablolarda, Gerze ilçesi nüfusunun 1980 yılından günümüze kadar azalma eğilimi gösterdiği görülmektedir. Genelde diğer ilçelerdeki genel eğilime paralel olarak kentsel-kırsal nüfus oranları kentsel nüfus lehine önemli bir değişiklik göstermiştir. Bugün kent-kır oranı arasındaki fark oldukça azalmıştır. Gerze'de de il geneline paralel olarak nüfus artış oranları giderek düşmektedir. TÜİK verilerine göre, 2000 yılı itibarıyla Sinop ilindeki ortalama hane halkı büyüklüğü 4,40 olarak tespit edilmiştir.
Göçler
TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2022 yılı verilerine göre Sinop ilinin yıl içinde aldığı göç 14.155, verdiği göç ise 11.291'dir. Net göç 2 bin 864 kişi olurken, net göç hızı binde 13,1 oldu. Sinop il dışına en fazla göçü 3 bin 300 kişi ile İstanbul'a verdi.
İstanbul'u sırasıyla bin 377 kişi ile Samsun ve 639 kişi ile Ankara takip etti. Sinop'tan en az göç alan iller ise sırasıyla 7 kişi ile Ardahan, 12'şer kişi ile Kilis ve Uşak oldu.
Eğitim
TÜİK 2011 yılı verilerine göre, Sinop ili genelinde okuma yazma bilenlerin oranı %93,72'dir.
Gerze ilçesinde 1 anaokulu, 3 ilköğretim okulu, 5 lise, 1 pratik kız sanat okulu, 1 halk eğitim merkezi, 1 özel dershane, 1 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi ve 1 özel motorlu taşıt sürücü kursu mevcuttur. 2011-2012 eğitim dönemi başında Yaykıl köyünde 110 öğrenci kapasiteli bir ilköğretim okulu yeterli sayıda öğrenci bulunamaması sebebiyle kapatılmış ve öğrenciler taşımalı sistemle Gerze ilçe merkezine ve yakındaki diğer köylere gönderilmeye başlanmıştır.
Sağlık
Sinop genelinde; 6 Devlet Hastanesi, 2 Verem Savaş Dispanseri, 52 Köy Sağlık Evi, dokuz Toplum Sağlığı Merkezi, 13 Aile Sağlığı Merkezi, 10 Aile Sağlığı Birimi, 56 Aile Hekimliği, bir Halk Sağlığı Laboratuvarı, 11 Acil Sağlık İstasyonu tarafından sağlık hizmetleri verilmektedir. İl genelinde kadrolu yatak sayısı toplam 605, yatak işgal oranı %35'tir.
Gerze ilçesinde ise bir adet Devlet Hastanesi, bir adet Toplum Sağlığı Merkezi ve bir adet Aile Hekimliği Merkezi bulunmaktadır. Yaykıl köyünde ise herhangi bir Sağlık Ocağı bulunmamaktadır.
Ekonomi
Sinop ili, Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) 2003 yılı verilerine göre, Türkiye'nin sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasında 81 il içerisinde 57. sırada yer almaktadır. Sinop ilinin, Türkiye Gayri Safi Yurt İçi Hasılası (GSYİH) içerisindeki payı %0,2 iken, iken, DPT 2004 verilerine göre Gerze ilçesi sosyo-ekonomik gelişmişlik sıralamasına bakıldığında Türkiye'deki 872 ilçe içerisinde 423. sıradadır.
Gerze ilçesi, sosyo-ekonomik sıralama göz önüne alındığında ve Sinop'un diğer ilçeleri ile karşılaştırıldığında üçüncü sırada yer almaktadır.
“Ekonomik Yapı” bölümünde tespit edildiği ve aşağıdaki grafikte de görüldüğü gibi, Gerze ilçesindeki sektörel dağılım hizmetler, sanayi ve tarım şeklindedir. İlçede hizmetler sektörü oranı %76,9 iken; ilçedeki hizmetler sektörünün il genelindeki payı 6,3'tür. Bu pay il genelinde önemli bir oran olup, ilçedeki kentsel gelişim düzeyini göstermektedir. Gerze'de doğal plaj niteliği taşıyan sahillerin bulunması ilçenin deniz turizmi potansiyelini artırmaktadır. Yine ilçede yer alan Kozfındık ve Bozluk Yaylaları ile dağlık alanlar yayla ve dağ sporları turizmine ivme verecek girdilerdir. Günümüzde, ildeki toplam turistik yatak kapasitesinin %10,9'u Gerze ilçesinde yer almaktadır. İlçede Sinop Üniversitesi'ne bağlı bir meslek yüksek okulu bulunmaktadır.
Sanayi
Gerze, ilin genel kapasitesi dikkate alındığında, sanayi sektörü gelişmiş olan bir başka yerleşim olarak dikkat çekmektedir. İlçede sanayi sektörünün il geneli içindeki oranı %20,2; ilçe içindeki sektörel dağılımdaki oranı ise %7,4'tür. Gerze'de faal durumda 2 adet un fabrikası, iki balık ve balık ürünleri tesisi, bir tarım araçları üretim fabrikası, beş adet tekstil ürünleri işletmesi ile bir adet toz deterjan fabrikası bulunmaktadır. İlçede bir küçük sanayi sitesi de yer almaktadır. Gerze ilçesi, Acısu Mahallesi'nde sıcak ve mineralli su kaynakları bulunmaktadır.
Kaynak: Wikipedia – Gerze · CC BY-SA 4.0
Composition
There is one municipality in Gerze District:
There are 43 villages in Gerze District:
Kaynak: Wikipedia – Gerze District · CC BY-SA 4.0
