
Iğdır Municipality
Iğdır, Türkiye'nin bir ilidir.
Government administration · Türkiye · 0 followers
Overview
Iğdır, Türkiye'nin bir ilidir. Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde Erzurum - Kars Bölümünde yer alır. Türkiye'nin en doğusunda bulunur.
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
About
Iğdır, Türkiye'nin bir ilidir. Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinde Erzurum - Kars Bölümünde yer alır. Türkiye'nin en doğusunda bulunur.
Kaynak: Wikipedia · CC BY-SA 4.0
Tarih
Iğdır'da yapılan arkeolojik çalışmalar bölgede yaşamın çok öncelerde başladığını ve bölgenin birçok uygarlığa ev sahipliği yaptığını göstermektedir.
İslâmiyet öncesi dönem
MÖ 5000-4000 yıllarında bugünkü Azerbaycan Sürmeli Çukuru ve Doğu Anadolu'da yerleşen Hurrilerden sonra; Mittaniler, Hititler, Asurlular, Kimmerler, Medler, Persler, Sümerliler ve Subailer gibi kavimlerin Orta Asya'dan gelerek bölgeye yerleştiği bilinmektedir.
MÖ 900-MS 600 tarihlerinde kraliyet merkezi Van'da bulunan ve tüm Doğu Anadolu Bölgesini idaresi altında tutan Urartu Krallığının kendisine bağlı kurduğu küçük beyliklerden biri de Sürmeli adıyla bilinen Karakale şehridir. 149 yıllarında Bulgar Türkleri olan Arsaklı göçebeler, Sakalar'ı yenip Karakale'yi bir kraliyet merkezi yaptılar. 224 yılına kadar Urartular'la sık sık el değiştirerek Arsaklılar'ın egemenliğinde kalan bölgelerdeki Roma halkları da Arsaklılar'ın egemenliğini kabul etti. Iğdır ve çevresinde 660 yıllarında atlı göçebe halinde yaşayan Saka Türkleri'nin Kafkaslar'ı aşarak bölgeye gelmesiyle, Urartu egemenliği son buldu. 226-651 tarihlerinde bugünkü İran ve Doğu Anadolu'da hüküm süren Sasaniler, 645 yılına kadar Iğdır ve çevresini elinde tuttular. Bölge 2 yıllığına Bizanslılar'ın egemenliğine geçtiyse de müslümanlar bölgeyi tekrar ele geçirdiler.
İslâmiyet dönemi (646-1071)
638 yılında Halife Ömer döneminde bölgede İslâmiyet yayılmaya başladı. 645 yılında Halife Osman döneminde Erzurum'da büyük Bizans ordusu yenilgiye uğratılınca Aras boyları Müslümanların eline geçti. Eyalete dönüştürülen Sürmeli ve Sahat Çukurlarının (Revan ve Iğdır) başına değişmeli olarak Arap ve Türk valiler gönderildi. Abbasiler döneminde ise bölgeyi sadece Türk valiler yönetmeye başladı.
Selçuklular dönemi (1071-1239)
Selçuklu Hanedanı, 1048 yılındaki Pasinler Savaşı'ndan sonra Iğdır ve çevresine yerleşmeye başladılar. Sultan Alparslan'ın 1071'de Bizans İmparatorluğu ile yaptığı Malazgirt Savaşı'nın ardından, Iğdır ve çevresi kesin olarak Selçuklu egemenliğine girmiştir. Bölge çoğunlukla Kayı boyunun idaresinde kalmıştır. 1239'da Moğol istilası başlayınca Kayılar Sürmeli Çukuru'nu terk edip batıya göç etmişler ve Osmanlı Beyliği'ni kurmuşlardır
Turizm ve gezilecek yerler
Bölgede kendine has özellikleri olan Iğdır, Doğu Anadolu Bölgesinin Çukurova´sı olarak anılmaktadır. Tarihi, kültürü, folkloru, doğa güzellikleri ve özel iklim özelliği ile dört mevsimi bir günde yaşatan ve üç ülke ile sınır olan yakın zamanda bölgenin turizm merkezi olan ilin ayrı bir güzelliği de, ovasındaki meyve bahçeleri, pamuk tarlaları yamaçlarındaki kır çiçekleri, yaylalar, doğal su kaynakları ve ile hayat veren Aras Nehri ile Ağrı Dağı kentin turizm potansiyelini ortaya koyar. Ayrıca Ağrı Dağı, Iğdır'ın her noktasından görülebilmektedir.
Kentte dini günler olan Nevruz Bayramı ve Muharrem ayı ile 14 Kasım´da ilin düşman işgalinden kurtuluşunda çeşitli etkinlikler düzenlenir. Ayrıca Iğdır´da başta Kayısı Festivali, Korhan Yaylası Festivali ve Geleneksel Ağrı Dağı Festivali olmak üzere birçok festival düzenlenmektedir.
Coğrafya

Coğrafi konumu
Iğdır'ın kuzey ve kuzeydoğu sınırını, Aras Nehri ve bu nehrin oluşturduğu Türkiye-Ermenistan sınırı oluşturmaktadır. Doğusunda Türkiye-Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti sınırı ve güneydoğusunda Türkiye-İran sınırı yer almaktadır. Güneyinde Ağrı ili (Doğubayazıt ve Taşlıçay ilçeleri) bulunmaktadır. Bu sınır kabaca doğu-batı doğrultusunda uzanan ve Doğu Torosların doğudaki uzantısı olan Karasu-Aras sıradağlarından oluşmaktadır. Bu dağlar doğuya doğru uzanırken aynı zamanda Yukarı Murat-Van Bölümü ile Erzurum-Kars Bölümü arasında sınır oluşmaktadır. Bu dağların doğuya, Ağrı volkanına kadar devam eden uzantısı üzerinde sırasıyla "Kızılcaziyaret Dağı" (2887 m.), "Durak Dağı" (2811 m.), "Zor Dağı" (3196 m), "Pamuk Dağı" (2639 m.) bulunmakta ve en doğu uçta ise Büyük Ağrı (5137 m.) ve "Küçük Ağrı" (3896 m.) volkanik dağları bulunmaktadır. Durak Dağları üzerinde Balık Gölü (2250 m.) bulunmaktadır. Iğdır ilinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 850 metredir. Iğdır'ın batısında Aras Irmağı'na katılan Gaziler Deresi'nin batı bölümü, Kars ili, Kağızman ilçesi ile olan sınırını oluşturur.
Iğdır ili tamamen Aras Nehri'nin havzası içerisinde bulunmaktadır. İl sınırları içerisinde Aras Nehri'ne katılan önemli akarsular batıda Gaziler Çayı, Buruksu Çayı, doğuda ise Aşağı ve Orta Karasu çaylarıdır. Tuzluca çevresinde Bazaltik ve kahverengi topraklar geniş yayılış alanına sahipken, Iğdır Ovasında alüvyal topraklar, Doğu Iğdır Ovası ve Dil Ovası'nda tuzlu topraklar hâkimdir.
İklim ve bitki örtüsü
Iğdır'ın iklimi Doğu Anadolu Bölgesi tipi Karasal İklim'dir. Iğdır ilinin ovalık kesimleri, Doğu Anadolu Bölgesi'nin öteki kesimlerinde görülen şiddetli kara ikliminden fazlaca etkilenmez. Bunun en önemli nedeni çevresinde bulunan Ağrı Dağı gibi yüksek alanlara göre alçakta olmasıdır. Kuytu konumuyla mikroklima oluşturan Iğdır Ovası'nda yer alan Iğdır kentinde yıllık ortalama sıcaklık 11,6 °C'dir. Oysa yalnızca 170 km uzaklıktaki Kars'ta bu ortalama 4,2 °C'dir. Ovada kışlar, Erzurum-Kars yaylasına göre daha yumuşak, yazlar ise daha uzun ve sıcak geçer. Kentte kışın -30 °C'ye kadar düşen ve yazın da 41 °C'yi aşan hava sıcaklıklarına rastlanır. Kuytuluğu yüzünden Türkiye'nin en az yağış alan yörelerimizden biridir. Özellikle yarı kurak iklime sahip olması bitki örtüsü Doğu Anadolu'nun tipik bitkisel örtüsü olan bozkır olmasına yol açmıştır. Orman açısından Türkiye'nin en yoksul bölgelerinden biridir.
Nüfus
Osmanlı İmparatorluğu
Çaldıran Muharebesi sonrası, uygun görülen Kürt aşiretlerinin kimisi, Van'ın kuzeyindeki Ermeni sınır bölgelerine inzibat amacıyla geçirilirken, kimisi güvenilir bulunmayan Türkmen gruplarının bulunduğu bölgelere hakim olmak için batıya hareket ettirildi. Örneğin, 1700'lü yıllarda Gêloîler, Hakkari bölgesindeki Pinyanişî aşiretinden koparak Iğdır yöresine yerleşti.
1886 Tahmin Verileri
Bugünkü Iğdır Vilayeti bölgesi, 1828-1918 yılları arasında Surmalu uezd (Sürmeli kazası)'nın bir parçası olarak Rus İmparatorluğu tarafından yönetiliyordu. 1886 tarihli Rus aile listelerine göre, ilçelerin toplam 71.066 sakininin 34.351'i (%48.3, kaynakta 'Tatarlar' olarak geçen) Azeri iken, 22.096'sı (%31.1) Ermeni ve 14.619'u (%20.6) Kürt olarak not edilmiştir.
1897 Nüfus Sayımı
Rus İmparatorluğu tarafından 28 Ocak 1897 tarihinde yapılan nüfus sayımında yaklaşık 3.435,5 km2 yüzölçüme sahip olan Sürmeli Çukuru'nda, 88.844 nüfusun bulunduğu belirtilmektedir. Nüfus dağılımı ise şu şekilde tespit edilmiştir (89.055 kişi üzerinden): %46,5 Tatarlar (daha sonra Azeriler olarak anılacaktır), %30.4 Ermeniler, %21.4 Kürtler ve %1.6 Slavlar.
1908 Nüfus Sayımı
Rus Çarlığı'nda 1908 sayımını gösteren istatistiklerden, Sürmeli Sancağı'nın 243 köyünde 95.915 kişinin yaşadığı anlaşılmaktadır. Bu nüfusun 28.839'u Ermeni olup, Türk nüfus ise 70.000 civarındadır.
Kafkas Takvimi (1917)
Kafkas Takvimi 1917 yayımına göre, 1916'da Surmalu uezd'te 55.364 erkek ve 49.427 kadın olmak üzere, 98.212'si daimi 6.579'u geçici olan 104.791 kişi ikamet etmekteydi. Yayım verileri, Şii Müslümanların yörenin çoğunluğu olduğunu ve onları sırasıyla Ermeniler, Kürtler ve Yezidiler'in takip ettiğini işaret etmektedir:
1917 Rus Devrimi sonucu, Iğdır'daki Rus asker ve siviller Iğdır'ı terk eder.
Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti
Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti, 1919'da Sürmeli'de mukim Müslümanları bölgeden çıkarmak için harekete geçer. Kasım 1920'ye kadar Ermeni-Yezidi ve Azeri-Kürt güçleri arasında iç çatışmalar yaşanır. Bu çatışmalar süresince, Kürtler'den Brukî aşireti Van'a; Redkî aşireti Muş'a yerleşirken, Azeri halkının büyük kısmı İran Azerbaycan'ına kaçar.
Yönetim
Iğdır Valisi, 1981 Kahramanmaraş doğumlu Mustafa Fırat TAŞOLAR'dır. Ocak 2026/1 sayılı kararnameyle Çankırı Valisi iken atanmıştır.
31 Mart 2024 yerel seçimlerinde, Iğdır'da DEM Parti adayı Mehmet Nuri Güneş, %46,70 oy oranıyla belediye başkanı seçilmiştir.
2019 Türkiye yerel seçimleri sonunda Iğdır Belediye Başkanlığını kazanan Yaşar Akkuş (HDP), 15 Mayıs 2020 tarihinde görevden alınmış, yerine Iğdır Valisi Hüseyin Engin Sarıibrahim kayyum olarak atanmıştır.
2019 Türkiye yerel seçimleri sonuçlarına göre Iğdır İl Genel Meclisi üye sayısı, 3 AK Parti, 6 HDP ve 2 MHP'den olmak üzere 11'dir.
2018 Genel seçimleri sonucu, Iğdır'ı temsilen TBMM'ye HDP'den 1 milletvekili (Habip Eksik) ve MHP'den 1 milletvekili (Yaşar Karadağ) seçilmiştir.
2023 Türkiye genel seçiminde Iğdır'da milletvekilliklerini AK Parti'den Cantürk Alagöz ve Yeşil Sol Parti'den Yılmaz Hun kazanmıştır.
Ekonomi

Tarım
Eskiden kervan yolları üzerinde önemli bir durak olan Iğdır ilinde, ekonomi büyük ölçüde tarıma dayalıdır. Aras Nehri'nin suladığı ova, Doğu Anadolu Bölgesindeki en önemli bitkisel üretim alanlarından biridir. Iğdır, bahçeden bahçeye geçiş yapan evleri ile ünlüdür. Bu bahçelerde kayısı ve elma ağaçları vardır.
Tarım için elverişli olup şeker pancarı, pamuk, karpuz, domates gibi çeşitli meyve ve sebzeler yetiştirilmektedir. İlin en büyük tarım işletmesi olan Kazım Karabekir Tarım İşletmesi Dil Ovası kısmındadır. Bölgede ilk kez Urartular döneminde tarım başlamıştır. Geçmişte ovada yetiştirilen dut ağacının sayısının giderek azalması ipek böceği yetiştiriciliğini zamanla ortadan kaldırmıştır. Ovada önemini kaybeden bir diğer ürün olan çeltik ise 1970'li yıllara kadar yetiştirilmiş ama sıtma olaylarının artmasından dolayı terk edilmiştir. Iğdır Ovası'nda çeşitli bitkilerin yetiştirilmesine yönelik denemelere işgal yılları sırasında Ruslar tarafından başlanmıştır. Ovada şeker pancarı üretimi, Erzurum Şeker Fabrikasının 1956'da kurulmasından sonra başlamıştır. Ancak ovada üretilen şeker pancarının şeker oranı düşüktür. Bunun nedenleri; toprakların yoğun olarak kullanılması sonucu potasyum eksikliğinin artması, pancar yapraklarının Ağustos ayında kuruyup yeniden yaprak vermesi, pancar ekiminin seyrek olarak yapılması, söküm dönemindeki olumsuz hava koşulları, pancar yapraklarının söküm öncesinde otlatılması ve söküme yakın bilinçsizce su verilmesidir. Ekonomik değeri yüksek olan bitkilerin ekilmesinin yanı sıra hayvancılığın geliştirilmesi çalışmaları da işgal yıllarına rastlar. Hayvan soylarının iyileştirilmesi ve mandıraların kuruluşu yine aynı dönemde gerçekleşmiştir. I. Dünya Savaşının ardından Rus işgalinin kalkmasıyla pazarla bağlantısı kesilen yörenin ekonomik yaşamı 1950'lere dek süren durgunluğa girdi. 1950 yılından sonra Aras Nehri'nin sulamada kullanılmasıyla ürünlerde büyük çeşitlilik sağlandı.
Kültür ve sanat

Iğdır il genelinde merkez ilçe, Aralık, Tuzluca, Karakoyunlu ilçesi ve Melekli beldesinde toplam 5 adet Halk Kütüphanesi mevcut olup, bu kütüphanelerde toplam 20.165 adet kitap ve süreli yayın bulunmaktadır. Ancak, çocuk kütüphanesi, gezici kütüphane, müze, konservatuvar, opera, bale, orkestra, sanat galerisi, fuar, panayır, tiyatro ve sinema gibi kültürel birim ve etkinlikler bulunmamaktadır. Iğdır'da 29 Temmuz 2011'de bir "7 boyutlu sinema salonu simülatörü" hizmete girmiştir.
Kültürel ve doğal zenginlikler
İl merkezinden yaklaşık 42 km uzaklıkta Karakoyunlu'ya bağlı Korhan Yaylası sınırları içerisinde yer alan bu çukur 1892'de bir göktaşının düşmesiyle meydana gelmiş büyük bir çukurdur. Dünyada büyüklük ve derinlik açısından Arizona'da bulunan Barringer Krateri'nden sonra 2. sırada gelir. Genişliği 35 metre, derinliği ise yaklaşık 60 metredir. Çukurun etrafında birçok işlenmiş taşa da rastlamak mümkündür. Zengin doğa manzarasıyla ve dünyanın hiçbir yerinde rastlanılamayacak çiçek florasıyla bir renk cümbüşü olan bu yer aynı anda üç devleti görme imkânı sağlayan bir kavşakta bulunmaktadır.
Iğdır Ovası'nın batısında, Ermenistan sınırında, savunmaya elverişli olarak Urartular zamanında inşa edilmiştir. Bölgenin en eski yerleşim kalesi olup Orta Çağ'a ait bir yerleşim özelliği taşımaktadır. Çalpala Köyü'nün 2 km. batısındadır.
Iğdır İl Merkezi'ni Asma Köyü'ne bağlayan yolun 25. kilometresinde bulunan kervansaray 12. yüzyıl Selçuklu taş işlemeciliğinin en güzel eserlerinden biridir. 1986 yılında koruma altına alınmıştır. Ancak hala harabe halindedir.
Melekli Beldesi yakınlarındadır. 1913 yılında yapılan kazılarda Urartular'a ait bir mezarlık keşfedilmiştir. Ayrıca süs eşyaları, silahlar ve mühürler de bulunmuştur.
Tuzluca ilçesinin Gaziler köyünün 10 km güneyinde sert kayalık üzerine kurulmuş olan bir kaledir. Köroğlu, bu kaleyi gözetleme kulesi olarak kullanırdı. Aras Nehri'nin geçtiği boğazı korumak amacıyla yapılmıştır.
Spor
Iğdır'ın futbol liglerindeki tek takımı Iğdır FK, 1.Lig'de mücadele etmektedir. Ayrıca futbol kadın 3.liginde 1 ve Türkiye Basketbol Ligindede 1 takımı da liglere katılmıştır.
Önemli spor tesisleri: Iğdır Şehir Stadyumu (5.000), Prof. İ.Hakkı Yılmaz Spor Salonu (1.300) ve Iğdır Kapalı Yüzme Havuzu-y.olimpik (500).
Kaynak: Wikipedia – Iğdır (il) · CC BY-SA 4.0
Districts

Iğdır province is divided into four districts (capital district in bold):
History

Archaeological research has uncovered Hurrian settlements in the Iğdır region going back to 4000 BC. The area was part of the Urartu kingdom circa 800 BC. There is a Urartu statuary in the area. It remained under Urartian control until its transition to the Median Empire, Persian Empire, Alexander The Great, Orontid dynasty of the Kingdom of Armenia. Seleucid, Parthian, Roman, Sassanid, and Byzantine forces were prominent from the 4th century BC, followed by the Arab armies of Islam in 646. Turks, Georgians and Mongols fought through here for 400 years from 1064 onwards until the area was settled by Kara Koyunlu and then Ak Koyunlu Turkic tribes in the early 15th century.
For centuries, constant warfare ensued between the two arch rivals, the Ottoman Empire and the Persian Empire from 1534 until 1746. The region, most of the time remaining in Persian hands, was officially ceded once again in 1746, when it became part of the Erivan khanate, a Muslim principality in Persia. It remained in Persian hands until after the Russo-Persian War, 1826–1828 when it became part of the Russian Empire under the Treaty of Turkmenchay. Under Russian administration, the area became the Surmalu uezd (with its capital at the city of Iğdır) of the Armenian Oblast and later the Erivan Governorate within the Caucasus Viceroyalty.
Towards the end of World War I, the whole area came under the administration of the First Republic of Armenia as part of Ararat province. After an attack into the territory by the Turkish army, Iğdır was ceded to Turkey by the Soviet government under the Treaty of Kars. A substantial Armenian population remained in the area throughout this history of struggle between great powers. Armenians formed the ethnic majority in the city of Iğdır itself until 1919–1920 when most either died or fled due to starvation during the Turkish–Armenian War. It was part of the former Province of Beyazıt between 1922 and 1927, part of Ağrı Province between 1927 and 1934, and finally part of Kars Province between 1934 and 1993, before becoming a separate province.
Demographics
Estimate of 1886
The area of the present-day Iğdır Province was administered by the Russian Empire as part of the Surmalu Uezd between 1828 and its capture from Persia by the Turkmenchay, and 1918. According to the Russian family lists accounts from 1886, of the total 71,066 inhabitants of the districts 34,351 were Azerbaijanis (48.3%, mentioned as 'Tatars' in the source), 22,096 Armenians (31.1%) and 14,619 Kurds (20.6%).
Russian Empire census (1897)
According to the Russian Empire census in 1897, the town of Iğdır had a population of 4,680, of which 3,934 (84%) were Armenians, and 559 (12%) were Russians. The district had a population of 89,055 in 1897 of which Tatars (later known as Azerbaijanis) constituted 46.5% of the population, followed by 30.4% Armenians, 21.4% Kurds and 1.6% Slavs. Iğdır city had a population of 4,680 in the same census of which 84.1% were Armenians, 12% Slavic, 1.8% Azerbaijani and 1.5% Kurdish.
Caucasian Calendar (1917)
According to the 1917 publication of the Caucasian Calendar, the Surmalu Uezd had 104,791 residents in 1916, including 55,364 men and 49,427 women, 98,212 of whom were the permanent population, and 6,579 were temporary residents. The statistics indicated Shia Muslims to be the plurality of the population of the uezd, followed closely by Armenians, Kurds and Yazidis:
Turkish census of 1927
In the 1927 Turkish census, the district was part of Kars Province and had a population of 25,209, of which 52.9% spoke Turkish as first language followed by Kurdish at 47%. The whole population adhered to Islam, majority being Sunni with a Shia minority.
From comparing the statistics available in 1916 and 1927, it is evident the population of the Iğdir Province lessened by 79,582, a decline of 76% over eleven years, which is indicative of the constant state of warfare, famine and turmoil in the district between 1918 and 1920.
By 2018, the population of the district reached 197,456, nearing double what it was a century prior.
Places of interest

The caravanserai of Zor, believed to have been built by an Armenian architect in the 13th or 14th century, is located 35 km south-west of the city of Iğdır, and is named after the nearby village of Zor. It was one of halting places along the trade route between northern Persia and Georgia. Caravans used to stay over-here before passing over the Çilli pass. Restoration works have begun on the structure, which has been put under protection since 1988. The ruins of an Armenian church was once located in the same area, but today nothing remains of it.
Surmari castle, 25 km west of the city of Iğdır, on the road to Tuzluca, in the village of Sürmeli, is the site of the medieval Armenian town of Surmari. However, it is currently inaccessible due to border restrictions.
Statues with Ram Heads, Cementer stones with ram heads existing almost in all old cementers in Iğdır Plain are remnants from Kara Koyunlu period. These cementers of brave, heroic persons and young persons who had died in youth age.
Aras Bird Research and Education Center, One of only four active bird research and banding (ringing) stations in Turkey. 204 bird species have been recorded so far in the wetlands along Aras River, Yukari Ciyrikli, Tuzluca. Bird enthusiasts can volunteer or visit to experience the diverse birdlife and traditional village life. From Kars to Igdir, turn immediately right 10 meter before the Aras bridge and drive 4 km to Yukari Ciyrikli village.
Kaynak: Wikipedia – Iğdır Province · CC BY-SA 4.0
District Municipalities
- Aralık BelediyesiClaim this page39.8831, 44.5233
- Iğdır BelediyesiClaim this page39.9167, 44.0500
- Karakoyunlu İlçesi BelediyesiClaim this page39.9667, 44.1667
- Tuzluca BelediyesiClaim this page40.0500, 43.6667
