Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.

Tarih
İnsanlar en eski zamanlardan beri İskilip'in tuzlu kaynaklarına ilgi duymuşlardır ve kasaba, dağlar üzerinden Karadeniz kıyısına giden bir yol üzerinde yer almaktadır. Bu nedenle, burası Anadolu'nun en uzun süre yerleşim görmüş bölgelerinden biridir; bakır, ovanın Hitit ve Hatti medeniyetleri (MÖ 3000'den itibaren) tarafından yerleşildiği antik çağlarda burada eritilmiştir. Yivlik tepesindeki kaya oymalarının Hitit dönemine ait olduğu söylenmektedir. İskilip ve Kastamonu İli'nin Tosya ilçesinden oluşan bölge, Hitit döneminde Tarittara veya Turmitta olarak bilinirdi.
Hatti şehri daha sonra Paflagonyalı kralların (MÖ 900-700) eline geçti, İlyada'da bahsedildi ve Herodot tarafından ziyaret edildi. Ardından Galatlar ve Pontus kralları geldi, ancak bunlar kısa süre sonra çok daha güçlü bir medeniyet tarafından yerlerinden edildi. Askerlerine tuzla ödeme yapan antik Romalılar için bölge büyük önem taşıyordu. Romalılar ve ardından Bizanslılar, İskilip'i Kızılırmak üzerindeki önemli kalelerinden biri haline getirerek burada bin yıl boyunca yerleştiler. Bizans'ın Anadolu üzerindeki hakimiyeti, Bizanslıların Manzikert Muharebesi'nde Selçuklu Türkleri tarafından yenilgiye uğratılmasının ardından 1071'de sona erdi ve İskilip, kısa süre sonra (1074) bölgeye İslam'ı getiren Danişment Türkmenleri tarafından yerleşime açıldı. Daha sonraki Türkmen klanları ve 13. yüzyıldan itibaren Moğol ve Tatar istilacı dalgaları arasında yüzyıllar süren çatışmalar yaşandı.
1390'da Osmanlı Sultanı I. Bayezid, o zamana kadar Anadolu'nun bu köşesinin kontrolünü elinde tutan Türkmen beylerine karşı harekete geçti. Bir Osmanlı prensinin öldürüldüğü ve Ankara, Kalecik ve diğer kalelerin kuşatıldığı şiddetli çatışmaların ardından, Yıldırım lakaplı Bayezid galip geldi ve bölge Osmanlı kontrolü altına alındı. Ancak İskilip kalesi ciddi hasar görmüştü ve nüfusun çoğu çatışmalar sırasında dağıldı, muhtemelen akıllıca bir şekilde, bir daha geri dönmedi; zira bölge, 1402'de Ankara Muharebesi'nin ardından Bayezid'in Osmanlıları ile Timur'un Tatarları arasında daha da korkunç savaşların sahnesi oldu.
Kaynak: İngilizce Vikipedi, «İskilip» maddesi (History bölümü), Türkçeye makine çevirisi. CC BY-SA.
Genel tarihi
Hatti - Hitit Dönemi
Bölgeye yerleşimin, çeşitli kaynaklarda Hititlerin Anadolu'ya gelmesine (MÖ 3000) kadar uzandığı belirtilmektedir. İskila kentinin de erken dönem Hatti uygarlığının yerleşme alanı olduğu düşünülmektedir. Başkent Hattuşa'ya iki saat mesafede olması, bu tahmini güçlendirmektedir.
Yivlik Kayası üzerinde yer alan geometrik figürlerin ve yivlerin bu dönemlerden kalma olabileceği iddia edilmektedir. Yine bu dönemde öne çıkan erken dönem yerleşim alanlarından Romalıların verdiği isimle Itlus, Osmanlı'nın verdiği isimle İmad - Direklibel'de tam olarak Yivlik Kayası eteğinden çıkan, bir akarsu yatağının oluşturduğu derenin, Taybı Ovası'na karıştığı yere kurulmuştur. Şimdiye kadar ulaştığımız bilgilerle bu alanın 15. veya 16. yüzyıla kadar bir İskilip banliyösü olarak kullanıldığı söylenebilir. Ebussuud burada doğmuştur. Tarihi kesin olmamakla birlikte 1509, 1514 ve 1543 yıllarında bu bölgenin Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde olan, büyük depremlerin birinde tümüyle yıkılmış olma ihtimali olduğu düşünülmektedir. Bunu destekleyen bir diğer veri de Ebussuud'un babası adına yaptırdığı mektep ve caminin yerinin İmad'da (günümüz adı Bağözü) değil, Meydan Mahallesi'nde olmasıdır.
Frigler, Paflagonlar Dönemi
İskilip'in tarihi geçmişi, yazılı kaynaklar bakımından MÖ 700’e, Paflagonya Devleti'ne dayandırılmakla birlikte günümüzde tam olarak çözümlenememiştir. Ancak bölgeye yerleşimin Hititlerin Anadolu’ya gelmesine (MÖ 3000) uzandığı çeşitli kaynaklarda yer almaktadır ve İskilip'in bir Hatti uygarlığının merkezi olduğu kabul edilir. Hattuşa’ya iki saat yakınlıkta olması bu tahmini güçlendirmektedir. İlçede yaşadığı, bıraktıkları kalıntılarla resmen ispatlanan en eski millet Paflagonlardır. Paflagonlar Anadolu’ya MÖ 1000’den sonra gelmiş, Hitit İmparatorluğunun yıkılışından sonra bağımsız bir devlet olarak ortaya çıkmışlardır. Paflagonya - Demir Atlılar Ülkesi; Kastamonu, Çankırı, Amasya, Samsun hattına hâkim olmuştur.
Nüfus

İskilip'in yazılı tarih açısından belgelenen ilk nüfus bilgileri 1576 yılına aittir. Ankara, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyud-ı Kadime Arşivi'nde bulunan 38 numaralı Çorum Mufassal Tahrir Defteri kaynak alınarak, İskilip'in XVI. yüzyıldaki kişi ve yer adları üzerinde tarihçi Prof. Dr. Yılmaz Kurt bir çalışmasında durmuştur. 1576 yılında İskilip şehir merkezindeki 11 mahallede yaşayan toplam 1072 nefer Müslim vergi nüfusunun 597'si evli, 475'i bekardır. Aynı çalışmada, kırsal yerleşmelerde tespit edilmiş 8162 vergi vermekte olan erkek nüfus belirtilmiştir. Elde edilen veriler ışığında bu dönemde kent ve kırsal toplam nüfusun 46.210 olduğu tahmin edilmektedir.
İskilip bakır çağından, Roma, Selçuklu ve Osmanlı dönemine kadar önemli kentlerinden birisi olmakla birlikte bu önemini 20. yüzyılın başında yitirmiştir. Bu önem azalışı ilçe merkezi ekseninde oluşan nüfus daralması ile gözlemlenmektedir. 1970 yılında UNESCO adına Amerikalı Iris Kapil tarafından yapılan sosyolojik bir çalışmanın (Ankara merkezli) başlangıçta nesnesi iken sonuçta öznelerinden birisi olmuştur. Bu çalışmanın ikincisi 1985 yılında Prof. Dr. Melih Eroğlu tarafından yapılmıştır. İki toplumbilim alan çalışması verileri irdelendiğinde Türkiye nüfusunun %1.5- 2 arasında bir oranı köken olarak İskilip çıkışlı olduğu tespit edilmiştir. Oysa 2007 yılı nüfus verilerine göre ülke nüfusunun ancak %0,5 kadarı İskilip merkezli olarak ikamet etmektedirler. İskilip'te yerleşik olan nüfusun yaklaşık olarak 30 kattan fazlası ülkenin değişik kentlerinde ve yurt dışında yaşamaktadırlar. Yirminci yüzyıla kadar İskilip ülkesinin o zamanki dünyanın iktisadi gerekleri ile uyumlu ve entegre olarak varlığını sürdürürken Cumhuriyet Dönemi ile bu dışa açık yapısını kaybetmiştir. Dünya ile entegre yapıdan uzaklaşmak İskilip'i kapalı ekonomik bir yapıya dönüştürürken dışarıya doğru çok yoğun ve hızlı bir nüfus göçüne zorlamıştır. Kapalı ekonomik yapı İskilip'i hızla fakirleştirmiş ve Cumhuriyet Dönemi'nin sıradan görünümlü bir yerleşim birimine dönüştürmüştür.
Coğrafya, iklim ve flora

Anadolu'nun en eski yerleşim alanlarından birisidir. Çorum'a 55 km uzaklıkta olup, Çorum-Kastamonu arasında bulunmaktadır. İlçenin yüzölçümü 1.170 km²dir. İskilip ilçesinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 730 metredir.
Nüfus yoğunluğu yüzde 45 olup, 51.855 nüfusa sahiptir. Bu nüfusun 19.709'u ilçe merkezinde, 32.146'sı İskilip ilçesine bağlı yerleşim alanlarında yaşamaktadır. İskilip, kent merkezinde 14 mahalle bulunmaktadır.
İskilip ilçesinin ekonomisi tarım ve ticarete dayanmaktadır. 267,5 km²sinde hububat, 90,5 km²sinde baklagiller, yem bitkileri ve sanayi bitkileri ve diğer tarım ürünleri yetiştirilir. İskilip ilçe topraklarının 460 kilometre karesini ormanlar kaplar. İskilip ilçesinin içerisinden geçen Meydan çayı diğer birkaç derenin suyunu alarak Kızılırmak'a dökülür. Kızılırmak, İskilip-Uğurludağ ve İskilip-Merkez ilçe sınırını teşkil eder.
İklim olarak ılıman karasal iklime sahiptir. Kışlar bol yağışlıdır. Yazlar sıcak ve nispeten kurak.
Teke Dağı 1700 metre ile en yüksek dağıdır.
Kayın, meşe, karaçam, sarıçam, kavak, gürgen, kestane, köknar, ıhlamur, kiraz, kızılcık, ceviz, ahlat, alıç, dut gibi ağaç türleri ilçe topraklarında yetişir.
Karadeniz Teknik Üniversitesi, Ordu Ziraat Fakültesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Turan Karadeniz'in yaptığı çalışmalar ve tespit ettiği veriler ışığında; “İskilip'in tarım arazisi en az 30 vadiden oluşmakta ve yaklaşık 300 bin ceviz ağacı yetişmektedir. İskilip cevizleri, kızılcıkları, elma ve armutlarının seleksiyon (mevcut popülasyon üzerinden üstün özellikte olanları öne çıkarmak) çalışmalar çok yönlü sürdürülüyor". İskilip, mikro klima iklim özelliği nedeni ile ceviz üretimi için en uygun coğrafya koşullarına sahip. İskilip'in mevcut ceviz türlerinin bulunduğu yükseklik 700 ile bin 100 metre aralığında olduğu, bu aralığa uygun ceviz tiplerinin bulunduğu, dolayısıyla birbirinden farklı çok sayıda kıymetli tiplerin bu geniş yükselti aralığına uyumlu olduğu görülmüştür.
Doğal yaşam

Kuşlar
Toy, İskilip'in en özel kuşlarından birisi olup tarihte İskilipliler bu kuşun yaşadığı yerlerden bir tanesine köylerini kurup adına da Toyhana (Toy evi) demişlerdir.
İskilip'in ovalarında, yaylalarında ve dağlarında tespit edilen kuş türleri:
Küçük Ak Balıkçıl (Egretta garzetta), Gri Balıkçıl (Ardea cinerea), Leylek (Ciconia ciconia), Kara Leylek (Ciconia nigra), Küçük Akbaba (Neophron percnopterus), Kaya Kartalı (Aquila chrysaetos), Yılan Kartalı (Circaetus gallicus), Kara Çaylak (Milvus migrans), Şahin (Buteo buteo), Kızıl Şahin (Buteo rufinus), Gökdoğan (Falco peregrinus), Kınalı Keklik (Alectoris chukar), Bıldırcın (Coturnix coturnix), Dövüşken Kuş (Philomachus pugnax), Kaya Güvercini (Columba livia), Florya (Carduelis chloris), İbibik (Upupa epops), Kumru (Streptopelia decaocto), Tahtalı (Columba palumbus), Guguk (Cuculus canorus), Kukumav (Athene noctua), Ebabil (Apodidae), Ak Karınlı Sağan (Apus melba), Alaca Ağaçkakan (Dendrocopos syriacus), Boyun Çeviren (Jynx torquilla), Tarlakuşu (Alauda arvensis), Tepeli Toygar (Galerida cristata), Bozkır Toygar (Calandrella brachydactyla), Boğmaklı Toygar (Melanocorypha calandra), Sarı Kuyruk Sallayan (Motacilla flava), Dağ Kuyruk Sallayan (Motacilla cinerea), Ak Kuyruk Sallayan (Motacilla alba), Kızılgerdan (Erithacus rubecula), Bülbül (Luscinia megarhynchos), Taş Bülbülü (Irania gutturalis), Kara Kızılkuyruk (Phoenicurus ochruros), Kuyrukkakan (Oenanthe oenanthe), Kara Kulaklı Kuyrukkakan (Oenanthe hispanica), Taşkuşu (Saxicola torquata), Ökse Ardıcı (Turdus viscivorus), Karatavuk (Turdus merula), Ak Gerdanlı Ötleğen (Sylvia communis), Saz Bülbülü (Acrocephalus scirpaceus), Söğüt Bülbülü (Phylloscopus trochilus), Kara Sinekkapan (Ficedula hypoleuca), Benekli Sinekkapan (Muscicapa striata), Büyük Baştankara (Parus major), Çam Baştankarası (Parus ater), Sıvacı Kuşu (Sitta europaea), Kızıl Sırtlı Örümcek Kuşu (Lanius collurio), Kara Alınlı Örümcek Kuşu (Lanius minor), Saksağan (Pica pica), Alakarga (Garrulus glandarius), Küçük Karga (Corvus monedula), Ekin Kargası (Corvus frugilegus), Leş Kargası (Corvus corone), Kuzgun (Corvus corax), Sığırcık (Sturnus vulgaris), Sarı Asma (Oriolus oriolus), Ev Serçesi (Passer domesticus), Ağaç serçesi (Passer montanus)
Kültür
İskilip Kütüphanesi
Çorum ilinde kütüphane kültürü, İskilip (1258 yılında) ve Çorum (1756 yılında) şehirleri haricinde yeni olup, tümüyle Cumhuriyet Dönemi'ne ait olumlu gelişmelerdir. İskilip ve Çorum dışında bulunan yerleşimlerde kütüphane kültürünün oluşması ve gelişmesi tümüyle Cumhuriyet Dönemi'nin olumlu yansımaları olup, İskilip tarihinde öne çıkan, önemli tarihsel gelişmelerdendir. İskilip kütüphanelerinin esası Selçuklu, İlhanlı ve Osmanlı dönemi vakıf kütüphanelerine dayanmaktadır.
İskilip'in kültürel olarak oldukça önemli bir yerleşme olduğunu belgeleyen tarihi belgelerden birisi de 1897 yılına ait Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye’nin Bin Üçyüz Onüç Senesine Mahsus İstatistik-i Umumîsi'dir. İskilip'in bağlı bulunduğu Ankara Vilayeti genelinde toplam 18 kütüphane olduğu görülür. O tarihte Ankara vilayetine bağlı olan sancaklara (il) bakarsak sırasıyla; Ankara, Çorum, Kayseri, Kırşehir, Yozgat sancakları ve bu sancaklara bağlı olan kazalardan (ilçe) oluşmaktadır. 1897 yılında İskilip'te 6 adet kütüphanenin varlığı önemli olmaktadır. O tarihte adı sayılan tüm bu coğrafya da bulunan kütüphanelerin sadece üçte biri İskilip'te bulunmaktadır.
İskilip Kütüphanesi, yakın coğrafyasında bilinen en eski kütüphane olup; 1258 yılında kurulan Hacebey, 1272 yılında Cece Bey, 1476 yılında Şeyh Habib, 1480 yılında kurulan, sonradan adı Ebusuud olan; 1730 yılında Hocazade ile 1818 yılında kurulan Terzi Bekir Ağa ve 1841 yılında kurulan, Camii Kebir kütüphanelerinin 1924 yılında kanun ile 1272 yılında vakfedilerek kurulan Cece Bey Medresesi kütüphanesinde toplanarak, tek kütüphane çatısı altında faaliyete geçirilerek oluşturulmuştur. Kuruluşlarından Cumhuriyete kadar varlıklarını sürdürebilmeleri açısından ilin en eski kütüphanesi olduğu gibi Türkiye'nin de en eski kütüphanelerindendir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra 1924 yılında çıkan, Tevhid-i Tedrisat Kanunu5 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. adlı devrim kanunu ile devlet sahipliğinde kamu adına yeniden açılması ile günümüzdeki yapıya kavuştu.
Belediye
İskilip'te belediye teşkilatı ilk kez Osmanlı Döneminde 1872 yılında kurulup, Osmanlı Devletinden Türkiye Cumhuriyetine miras kalan 389 adet belediye teşkilatından bir tanesidir. Seçildikleri yahut da atandıkları yıllara göre belediye başkanları, oy oranları ve siyasi partileri:
1994 - Mehmet Lokum MHP %36,75 (27 Mart 1994)
1992 - 1994 Hüseyin İskenderoğlu (Görevden alınan Mustafa Çalık'ın yerine vekaleten)
1984 - Mustafa Çalık ANAP %43,24 (25 Mart 1984)
3 Şubat 1982 - 25 Mart 1984 - Metin Kalyoncu (Kütüphane Müdürü, Askeri rejim adına vekaleten görevlendirme)
28 Ekim 1980 - 3 Şubat 1982 - Mustafa Yelkovan (Askeri rejim adına vekaleten görevlendirme)
13 Eylül 1980 - 28 Ekim 1980 - Ş. Sami Durukan (Kaymakam ve Belediye Başkanı)
1977 - Hilmi Genç AP %35,34 (12 Eylül 1980'e kadar)
1968 - Ahmet Tahtakılıç Bağımsız %51,68 (2 Şubat 1968'den başlayarak)
1968 - 2 Şubat 1968 - Hilmi Genç (Vekaleten, belediye encümen üyesi)
13 Kasım 1963 - 8 Şubat 1964 - Mehmet Çağıl Adalet Partisi %56,89
6 Haziran 1963 - 13 Kasım 1963 - İbrahim Öğretmen (Kaymakam ve Belediye Başkanı)
1963 - Hilmi Özistek (Jandarma Binbaşı Kaymakam ve Başkan V.)
1961 - 1962 - Nihat Polater (Kaymakam ve Belediye Başkanı)
1960 - 1961 - Abdullatif Ömer Evrensel (Kaymakam ve Belediye Başkanı)
27 Mayıs 1960 - 1960 - Fahri Sarıkahya (Subay, Askerlik Şube Başkanı)
1956 - 1960 - Ziya Şenses Bağımsız (10 Ocak 1956 – 27 Mayıs 1960)
Hilmi Kopkop (1950 öncesi yılı belli değil)
14 Eylül 1938 - Memduh Payzın (Kaymakam ve Belediye Bşk.)
Alpsaroğlu Kara Ahmet Efendi (Görev yılı belli değil)
Kaymakam Arif Bey (Görev yılı belli değil)
Kaynak: Wikipedia – İskilip · CC BY-SA 4.0

Etymology
Former names included Iskila (the name given to the area in Hittite times), Asklepios / Aesculapius (in ancient Greek), Blocium / Bloacium, İmad, Iskelib / İskelib (the ancient name returning into use in the Seljuk Turkish era), and Direklibel.
Geography
İskilip lies on a well-watered plain, several miles off the road between Çankırı and Amasya among wooded hills, at the foot of a limestone rock crowned by the ruins of an ancient fortress now filled with houses. Near the town are saline springs, from which salt has been extracted. The climate is dry. The highest point is Mount Teke (1700m). The local economy depends on agriculture, especially grains and pulses, and forestry. Iskilip lies on the North Anatolian Fault.
History

People have been attracted to the saline springs of İskilip since the earliest times, and the town stands on a route through the mountains to the Black Sea coast. Therefore, this is one of the longest-settled areas of Anatolia; copper was smelted here in ancient times, when the plain was settled by the Hittite and Hatti civilizations (from 3000 BC). Rock carvings on the hill of Yivlik are said to date to the Hittite period. The area which consists of İskilip and Tosya district of Kastamonu Province was known as Tarittara or Turmitta during the Hittite era.
The Hattic city was then possessed by Paphlagonian kings (from 900-700 BC), was mentioned in the Iliad, and was visited by Herodotus. Then came the Galatians and the kings of Pontus, but these were soon displaced by a much stronger civilization. For the ancient Romans, who paid their soldiers in salt, the area had great importance. The Romans and, subsequently, the Byzantines settled here for a thousand years, making İskilip one of their key strongholds on the Kızılırmak. Byzantine rule of Anatolia ended in 1071 following the Byzantines' defeat by the Seljuk Turks at the Battle of Manzikert, and İskilip was soon settled (1074) by the Danishmend Turkomans, who brought Islam to the region. Centuries of fighting ensued between further Turkoman clans and, from the 13th century, waves of Mongol and Tatar invaders.
In 1390, the Ottoman Sultan Bayezid I moved against the Turkoman lords who, by now, were in control of this corner of Anatolia. After severe fighting in which an Ottoman prince was killed and the castles of Ankara, Kalecik, and others were besieged, Bayezid (the Thunderbolt) prevailed and the area was brought under Ottoman control. But the castle of İskilip had been seriously damaged, and most of the population dispersed during the fighting, never to return, perhaps wisely, as the area, in 1402, was the scene of even more terrible warfare between Bayezid's Ottomans and the Tatars of Timur following the Battle of Ankara.
İskilip today
Modern İskilip is a small town that provides the area with schools and other amenities. The cuisine is typical of much of Anatolia, including a particularly renowned rice-based dolma, wheat soup keshkek, fruit syrup (pekmez), a dry egg-noodle erişte, spice-cured beef pastırma, roasted chick peas leblebi, a round loaf called Okkalık, and, of course, a local kebab, which is a meat-and-vegetable casserole.
Kaynak: Wikipedia – İskilip · CC BY-SA 4.0
