Nusaybin Belediyesi
Government administration · Mardin Metropolitan Municipality · 0 followers
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.

Tarihçe

İpek Yolu üzerinde Suriye ile sıfır noktasında bulunan Nusaybin, Dicle Nehri ile Fırat Nehri arasındaki havzanın yani tarihi Mezopotamya'nın kuzeyindedir. MÖ 4500 yıllarında Subartular tarafından kurulan şehir, MÖ 3000 yıllarında Sümer kralı Lugazakis tarafından “Nırbo” olarak adlandırılmış ve Çağ Çağ Deresinin batısında yeniden inşa edilmiştir. Tarihi boyunca Yukarı Mezopotamya'nın en büyük şehri olmuştur.
Kuruluşundan Sümerlerin yıkılışına kadar (MÖ 2850) Sümer imparatorluğuna bağlı kalmıştır. MÖ 2850-2300 yılları arasında Akadlar, MÖ 2300-2060 yılları arasında Akad-Sümer imparatorluğu, MÖ 2060-1800 yılları arasında Babilliler, MÖ 1800-1305 yılları arasında Mitanniler, MÖ 1305-715'te Asurlular, MÖ 612-330 yılları arasında Medler ve Persler, MÖ 330'da Seleukoslar, MÖ 130-MS 50 yılları arasında Partlar, sonra da Romalıların hakimiyetine girmiştir. MS 637 yıllarına kadar şehir sürekli Romalılar ile Sasaniler arasında el değiştirmişti. MS 637 yılında İslam orduları hakimiyetine giren Nusaybin, sıra ile Emeviler, Abbasiler, Mervaniler, Eyyubiler, Selçuklu Hanedanı, MS 1258'de Hulagu hanın eline geçmiş, daha sonra Karakoyunlular, Artukoğulları ve Akkoyunlular, daha sonra da 1516 yılında Osmanlı İmparatorluğuna geçmiştir.
Nusaybin'in ilk kurulduğundaki adı bilinmemektedir. Ancak Sümerler döneminde “Nırbo” denilmiştir.
Babilliler buraya Armis veya Nisibis, Huri-Mitaniler Nabila, Kenge, Nas-ü-bina, Asurlular Meppin-Suba, Romalılar Antimosya, Süryaniler Nasibina-Sarbo, Sasaniler Ahvaz, Araplar Nasibeyn, Kürtler Nisebin, Cumhuriyet döneminde de Nusaybin demişlerdir.
Coğrafya

Nusaybin, onu Kamışlı şehrinden ayıran Suriye-Türkiye sınırının kuzey tarafında, düz bir alana kurulmuştur. Çağ Çağ Deresi her iki yerin içinden akar.
Doğudaki Cudi Dağı'nın Nuh'un Gemisi'nin karaya oturduğu yer olduğu rivayet edilir. Hatta Nusaybin'den bazı kişilerin gemiyi aramak için gittikleri anlatılır.
İlçenin yüzölçümü 1.079 km²dir. Nusaybin ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 475 metredir.
Nüfus
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Sosyal yapı
Tarihte pek çok farklı devletin yönetimi altına girmesiyle beraber Nusaybin birçok kültürel ve toplumsal değişikliğe maruz kalmıştır. İslamiyet öncesi/Roma zamanında bu bölgelerde çoğunlukla Süryanilerin kaldığı bilinmektedir. Bununla beraber bu coğrafya Kürtlere de ev sahipliği yapıyordu. İslamiyet'in yayılışıyla beraber tüm İslam Aleminde olduğu gibi bu coğrafyaya da birçok Müslüman Arap gelmiş, buralara yerleşmiş ve İslamiyet'i anlatmıştır. Bunun etkisiyle beraber Kur'an'ın da Arapça olması, burada Arapça öğrenme ve daha sonraları Araplaşmayla sonuçlandı. Ancak yaşanan göçler ve demografik değişiklikler neticesinde, günümüz itibarıyla nüfusun büyük çoğunluğunu Kürtler teşkil etmekte olup geri kalan nüfus Araplardan ve Süryanilerden oluşmaktadır.
Nusaybin yerli nüfusun çoğunluğunu kaybetmiştir. Sınır kapısı olması, son yıllardaki mahalleden kente göçler dolayısıyla Nusaybin'in sosyal yapısı tamamen değişmiş ve beraberinde büyük sorunları da getirmiştir.
Ulaşım

Diyarbakır'a mesafesi 152 km, Mardin'e 56 km, Batman'a 139 km, Şanlıurfa'ya 220 km, Gaziantep'e ise 360 km'dir. Zaho'ya uzaklığı 140 km, Kamışlı'ya ise 1 km kadardır.
Karayolu
İlçe eskiden önemli kervan yolları üzerinde bulunmaktaydı. Kuzeyde Samsun limanına kervan yolu ile bağlı idi. Tarihte kral yolu “Halk arasında” “İpek Yolu” olarak adlandırılan ve ilçeden geçen E-90 karayolu Nusaybin'in gelişmesine ve önemli bir merkez olmasına büyük katkısı olmuştur. Japonya ve Çin'den getirilen ipekler, kervanlarla bu yoldan geçirilmiştir. Bu nedenle Nusaybin'in eski çağlarda nüfuz ve önemi büyüktür. Güney demir yolunun hizmete girmesiyle bu önem azalmış ve Nusaybin için duraklama dönemi başlamıştır.
İlçe merkezi E-90 karayoluna 1,5 km mesafededir. Çevre yolu iki taraftan E-90'a çıkar.
Havayolu
Havayolu ulaşımı, İlçeye 55 km mesafedeki Mardin Prof. Dr. Aziz Sancar Havalimanı ile yapılır. Mardin'den haftanın beş günü sefer yapılır. Suriye'deki Kamışlı Havalimanı da Nusaybin'in 5 km güneyindedir.
Demiryolu
Nusaybin'de demiryolunun temelleri, Osmanlı İmparatorluğu döneminde Alman sermayesi ve mühendisliği ile başlatılan meşhur Bağdat Demiryolu projesine dayanır. Bu kapsamda Nusaybin Tren İstasyonu, Chemins du Fer Impérial Ottomans de Bagdad (Osmanlı İmparatorluk Bağdat Demiryolu) şirketi tarafından inşa edilmiş ve 25 Ekim 1918'de hizmete girmiştir. I. Dünya Savaşı'ndan sonra imzalanan Ankara Antlaşması (1921) ile Türkiye-Suriye sınırı büyük oranda demiryolu hattı boyunca belirlenmiştir. Bu durum, Nusaybin’i bir "hudut istasyonu" haline getirmiştir. Ancak savaş bittiğinde hat Nusaybin'de kesilmiş durumdaydı. Nusaybin ile Irak'taki Samarra arasındaki yaklaşık 480 kilometrelik boşluk ancak 1940 yılında İngilizlerin de desteğiyle tamamlanabilmiştir. Bağdat demiryolunun bir parçası olan Halep-Nusaybin demiryolu hattı üzerinde yer alan Nusaybin, İstanbul’u Bağdat’a bağlayan yolcu trenlerinin (ünlü Toros Ekspresi gibi) geçtiği ana duraklardan biriydi. Yolcular burada gümrük ve pasaport işlemlerini yaptırarak Suriye üzerinden Irak’a devam ederdi. Bununla beraber ilçeden Gaziantep'e Gaziantep-Nusaybin Bölgesel Treni seferleri icra edidi. Suriye İç Savaşı'nın şiddetlendiği 2013 yılından itibaren hem demiryolu hattında hem de ilçede tren seferleri durdurulmuş olup savaş sona erdikten sonra Nusaybin'de an itibarıyla herhangi bir uluslararası ve ülke içi bir tren seferi bulunmamaktadır. Hattaki yenileme ve bakım çalışmalarının tamamlanmasından sonra 25 Mart 2026 tarihinde Nusaybin'de yeniden tren seferlerinin başlaması planlanmaktadır.
Kültür

İlçe sınır şehri olması dolayısı ile yerli turist bakımından oldukça şanslıdır. Hafta sonları genelde çevre il ve ilçelerden gerek ticaret için gerekse de mesire için çok sayıda yerli turist gelir. Özellikle BEyaz Su adlı Midyat-Nusaybin arasındaki sulak bölge son yıllardaki çalışmalardan sonra muhteşem dinlenme alanlarına dönüştü.
Hristiyanlık
Nisibis'in (Arapça: ܢܨܝܒܝܢ}, Nṣibin, Süryanice ܨܘܒܐ, Ṣōbā) Babu tarafından kurulmuş (ö. 309) 300'lü yıllardan kalma bir Asur Hristiyan piskoposu vardı.
Mor Yakub Kilisesi ve Nusaybin Okulu
Nusaybin ve çevresinde ise MS 150 yıllarından sonra Tanrılara adanmış tapınakların üzerine kiliseler ve manastırlar inşa edilmeye başlandı. Mor Yakub, MS 3. yüzyılın ortalarında bu tarihi bölgede dünyaya gelmiş ve Nusaybin yakınlarında bulunan bir manastırda dünyadan el etek çekerek rahiplik hayatına başlamıştır. Nusaybin'den gelen yetkili kişiler Mor Yakub'u kendi manastırından alıp Diyarbakır'a götürmüş, MS 309 yılında Meryem Ana Kilisesi'nde toplanan episkopal kongrenin kararıyla Nusaybin episkoposluğuna takdis edilmiş ve terfi edilmiştir. Mor Yakub Nusaybin'deki kilisenin küçük olduğunu düşünmüş ve bugün bir kısmı mevcut olan Mor Yakub Kilisesi'ni 313 yılında inşa ettirmeye başlamıştır. Kilisenin içinde bulunan 3 metre uzunluğundaki taşlar, taş işçiliğini sergileyen kemerlerindeki bezemeler, kutsal ayinin icra edildiği bölümlerdeki yarım kubbeler, duvardaki diğer motifler ve yapılar büyülü bir görünüm sergilemekte
Bizans imparatorluk topraklarında Nasturilere karşı girişilen zulüm hareketleri yüzünden, 489 tarihinde Sasani Hükümdarı Kubad'ın izniyle ve Nusaybin Metropoliti Barsavmo ile Urfa Okulu'nun eski rektörü Narsay'ın çabalarıyla Edessa'dan (Urfa'dan) Nusaybin'e nakledildikten sonra, burası asırlar boyunca Nasturilerin manevi merkezi oldu. Öğretmen Narsay ve Episkopos Barsavmo okula yeni kanunlar ve düzenlemeler getirdi. 496 yılında Nusaybin Episkoposu Barsavmo'nun yerine geçen 2. Mor Huşoh bu kanunları daha da genişletmiş ve onun döneminde okul yalnız doğuda değil, Roma İmparatorluğu'nda ve Afrika'da bile büyük bir ün kazanmıştır. Nusaybin Okulu 7. yüzyıla kadar hizmet vermiştir. Kültür ve medeniyete ışık saçan bu okulların çalışmalarından dolayı Nusaybin “İlimlerin beşiği, eğitim kenti ve öğretmenlerin annesi” olarak adlandırılmıştır.120
Yerel yönetim
Eylül 2016'da PKK-KCK'ya yardım ve destek verdiği gerekçesiyle 9 Mart'ta tutuklanan belediye başkanı Sara Kaya'nın yerine 1 Eylül 2016 tarihinde yürürlüğe giren 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kaymakam Ergün Baysal kayyum olarak atandı.
Kaynak: Wikipedia – Nusaybin · CC BY-SA 4.0

History

Antiquity
First mentioned in 901 BCE, Naṣibīna was an Aramean kingdom captured by the Assyrian king Adad-Nirari II in 896. By 852 BCE, Naṣibīna had been fully annexed to the Neo-Assyrian Empire and appeared in the Assyrian Eponym List as the seat of an Assyrian provincial governor named Shamash-Abua.
It was under Babylonian control until 539 BCE, when it fell to the Achaemenid Persians, and remained so until taken by Alexander the Great in 331 BCE.
Hellenistic period
The Seleucids re-founded the city as Antiochia Mygdonia (Greek: Ἀντιόχεια τῆς Μυγδονίας), mentioned for the first time in Polybius' description of the march of Antiochus III the Great against Molon (Polybius, V, 51). The Greek historian Plutarch suggested that the city was populated by descendants of Spartans. Around the 1st century CE, Nisibis (Hebrew: נציבין, romanized: Netzivin) was the home of Judah ben Bethera, who founded a famous yeshiva there.
In 67 BCE, during Rome's first war with Armenia, the Roman general Lucullus took Nisibis (Armenian: Մծբին, romanized: Mtsbin) from the brother of Tigranes.
Like many other cities in the marches where Roman and Parthian powers confronted one another, Nisibis was often taken and retaken. In 115 CE, it was captured by the Roman Emperor Trajan, for which he gained the name of Parthicus, then lost to and regained from the Jews during the Diaspora Revolt. After the Romans again lost the city in 194, it was once more conquered by Septimius Severus, who made it his headquarters and re-established a colony there. The last battle between Rome and Parthia was fought in the vicinity of the city in 217.
Late Antiquity
With the fresh energy of the new Sassanid dynasty, Shapur I conquered Nisibis, was driven out, and returned in the 260s. In 298, by a treaty with Narseh, the province of Nisibis was acquired by the Roman Empire.
Economy
As a result of Turkish government policy to close all border crossings with the Autonomous Administration of North and East Syria, the city's border with Syria (i.e. the large Syrian city of Qamishli) has been closed, with claims that the cessation in smuggling has led to a 90% rise in unemployment in the city.
Transportation
Nusaybin is served by the E90 roadway and other roads to surrounding towns. The Nusaybin Railway Station is served by two daily trains. The closest airport is Qamishli Airport five kilometers to the south, in Qamishli in Syria. The closest Turkish airport is Mardin Airport, 55 kilometers northwest of Nusaybin.
Geography

Nusaybin is on the north side of the Syria-Turkey border, which divides it from the city of Qamishli. The Jaghjagh River flows through both cities. The Nusaybin side of the border has a minefield, with a total of some 600,000 landmines having been set by the Turkish Armed Forces since the 1950s. Located to the east is Mount Judi, which people (including Muslims) consider to be the place where the ark of Nuh or Noah (who is regarded as a Nabi or Prophet in Abrahamic religions) came to rest.
Composition
There are 84 neighbourhoods in Nusaybin District. Fifteen of these (8 Mart, Abdulkadirpaşa, Barış, Devrim, Dicle, Fırat, Gırnavas, İpekyolu, Kışla, Mor-Yakup, Selahattin Eyyübi, Yenişehir, Yenituran and Zeynelabidin) form the central town (merkez) of Nusaybin.
Climate
Nusaybin has a semi-arid climate with extremely hot summers and cool winters. Rainfall is generally sparse.
Demographics

Nusaybin is predominantly ethnically Kurdish. The city's people have historically close ties with those of neighboring Qamishli, and cross-border marriages are a common practice. The city also contains a minority Arab population.
In the early 20th century, Nusaybin was composed mostly of Arabs who came from Mardin, roughly 500 Jews, and some Assyrians, totaling to 2000 people. Likewise, Mark Sykes recorded Nusaybin as a town inhabited by Chaldeans, Arabs, and Jews. The town was largely Arabic-speaking such that Kurdish families settling in the town eventually learned Arabic. The ethnic and linguistic demographics changed after mid-century. Jews migrated to Israel, and Assyrian population substantially decreased. After dense Kurdish migration in the late 20th century, Nusaybin became a largely Kurdish-speaking and Kurdish town.
A very small Assyrian population remains in the city; what remained of the Assyrian population emigrated during the height of the Kurdish-Turkish conflict in the 1990s and as a result of the resumption of the conflict in 2016, only one Assyrian family reportedly remained in the city. The Kurdish character of Nusaybin has been highlighted in recent scholarship: Kucukkirca (2025), in a study of homelessness and homemaking in the city, characterised Nusaybin as "a Kurdish city in Turkey" and noted that the Kurdish language is "deeply tied to identity" among its residents. Sociolinguistic research has further documented high rates of Kurmanji use in the Mardin–Nusaybin area, reflecting the predominance of Northern Kurdish as a spoken vernacular.
Christianity
Nisibis (Syriac: ܢܨܝܒܝܢ, Nṣibin, later Syriac ܨܘܒܐ, Ṣōbā) had an Assyrian Christian bishop from 300, founded by Babu (died 309). Shapur II besieged the city in 338, 346, and 350, when St Jacob or James of Nisibis, Babu's successor, was its bishop. Nisibis was the home of Ephrem the Syrian, who remained until its surrender to the Sassanid Persians by Roman Emperor Jovian in 363. The bishop of Nisibis was the Metropolitan Archbishop of the ecclesiastical province of Bit-Arbaye. By 410, it had six suffragan sees and as early as the middle of the 5th century was the most important episcopal see of the Church of the East after Seleucia-Ctesiphon. Many of its Nestorian or Assyrian Church of the East and Jacobite bishops were renowned for their writings, including Barsumas, Osee, Narses, Jesusyab and Ebed-Jesus. The Roman Catholic Church has defined titular archbishoprics of Nisibis, for various rites – one Latin and four Eastern Catholic for particular churches sui iuris, notably the Chaldean Catholic Church and the Maronite Catholic Church.
Sources and external links
Lieu, Samuel (2006). "NISIBIS". Encyclopaedia Iranica.
GCatholic, Armenian Catholic titular see
GCatholic, Chaldean Catholic titular see
Turkish News - Latest News from Turkey, Hürriyet Daily News and Economic Review
Kaynak: Wikipedia – Nusaybin · CC BY-SA 4.0
