Sapanca İlçesi Belediyesi
Government administration · Sakarya Metropolitan Municipality · 0 followers
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.

Tarihçe
Bilinen yazılı belgelere göre MÖ 1200 yılında Frigyalıların bölgeye gelmesiyle, bir yerleşim yeri olarak adı geçen Sapanca, gerçek anlamda MÖ 378 yılında Bitinya Krallığı tarafından kurulmuştur. İlk defa 391 senesine ait Lazca bir kaynakta Siphonensis Lacus ismi kullanıldı. Doğu Roma İmparatorluğu döneminde Buanes, Sofhan ve Sofhange adıyla anılmıştır.
Sapanca ve çevresinde 1075 tarihinde Anadolu Selçukluları'nın gelmesiyle bölge Ayan ve Ayanköy adıyla anılmaya başlamıştır. Haçlı Seferleri sonrasında bölge yeniden Bizanslılar'a geçmiştir. 1640 yılında Erzurum seyahatine giderken kasabadan geçen Evliya Çelebi, kasaba hakkında şu bilgileri vermektedir:
"Bir zamanlar İzmitli bir ihtiyar buradaki orman ve çalıları temizleyerek saban yürüttüğünden Sabancı Koca adıyla bir köy kurulur. Sonra zaman geçtikçe Mamur bir hale gelerek Kanuni Sultan Süleyman zamanında kasaba olmuştur."
Kasabada Sarı Rüstem Paşa 170 ocaklı bir han yaptırmıştır. Güzel bir camisi hamamı ve çarşısı vardır. İmaretleri gök kurşunla kaplıdır. 1000 kadar kiremit örtülü ev vardır. İmaretlerin tamamı Mimar Sinan yapısıdır. Bir diğer Mimar Sinan eseri ise Pertev Paşa hanıdır. Bu hayrat eserin çoğu Rüstem Paşa'nın olduğu için vakfın mütevellisi tarafından idare edilmektedir. Buranın bir yeni çeri Serdarı vardır. Övüleceklerinden beyaz kirazı meşhurdur. Hamamının dibinde bir ekmekçi dükkânı vardır. Bir dervişin hayır duası bereti ile bir çeşit beyaz ve has ekmek somun pişirir ki sabanca somunu adıyla her tarafta şöhret bulmuştur. Kırk bile dursa kuruyup küflenip lezzetini kaybetme ihtimali yoktur. O kadar meşhurdur ki birini ılgarla taze taze Acem şahına götürmüşler o da beğenmiş. O kadar lezzetli ve has ekmek olmasını bazıları suyundadır derler.
1837 yılında 2. Mahmut Döneminde Adapazarı kaza merkezi haline getirilmiştir. Sapanca buraya nahiye olarak bağlanmıştır. İzmit - Bolu yolu Sapanca'dan geçmekte idi. Kâtip Çelebi, Cihannümâ adlı eserinde bu yolun Sapanca kısmı hakkında yolun burada yarım mil su içinden geçtiğini ve suların kabarık olduğu zaman üzengiye çıktığını kaydetmektedir. Aynı tarif 19 yüzyılın ilk yarısında Charles Texir tarafından yapılmıştır. Bir saat kadar gölün kumları üzerinde gidilmektedir. Bazı yerlerde sular eğer kolonlarına kadar çıkar. 1890 yılında Sapanca'ya gelen demir yolu yukarıda sözü edilen dar kıyıdan yarma açılmak suretiyle geçilmiştir. Demir yolunun inşaasından sonra kara yolu ihmal edilmiş ve hemen hemen geçilmez olmuştur. 93 Harbinden sonra ilçenin birçok mahallesine Laz nüfus gelmiştir.
Tarihi yerler
Bizans devri lahit ve mezar taşları
Bizanslılar döneminden kalma lahitler Sapanca Hükûmet Konağı önünde sergilenmektedir. Lahitlerden ikisi 1976 yılında İlmiye köyü yakınlarında, diğer ikisi ise 1987 yılında TEM Otoyolu'nun yapım çalışmaları sırasında bulunmuştur. Ayrıca Kurtköy köyiçi mevkiinde Bitinyalılar dönemine ait son kralın saklanmak için yaptırttığı kalelenin kalıntıları mevcuttur.
Vecihi kapısı
Elde kesin bir bilgi bulunmamakla beraber Mimar Sinan tarafından yaptırıldığı söylenen Kemer'in bulunduğu yerden İpek Yolu'nun geçtiği rivayet edilir. Kemer birkaç kez onarım gördüğünden bugün sadece ana gövdesi tarihî eser niteliğindedir. Kemer'in ilk onarımı 1905 yılında orijinal yapısı korunarak Sapanca'da Nahiye Müdürlüğü yapan Yanyalı Vecihi Orhon tarafından yapılmıştır.
Rahime Sultan Camii ve Rahime Sultan Tuğrası
Sultan Abdülmecit'in 4. hanımı Rahime Sultan tarafından 1892 yılında yaptırılmıştır. 1967'de onarım görmüştür. Özgün yapısını büyük oranda koruyan caminin 17 Ağustos depreminden sonra minaresi hasar görmüştür.
Rüstempaşa Camii
Kanuni Sultan Süleyman'ın damadı ve veziri olan Rüstem Paşa tarafından 1555 yılında Mimar Sinan'ın kalfalarına yaptırılmıştır. İlçe Merkezinde bulunan camii zaman içerisinde bazı tadilatlar görmesine rağmen hâlen ibadete açıktır.
Hasan Fehmi Paşa Camii
Osmanlı Veziri Hasan Fehmi Paşa tarafından 1885 yılında yaptırılmıştır. Sapanca'ya 3 km uzaklıkta Mahmudiye köyünde bulanan camiinin içi çok güzel işlemlerle süslüdür.
Camii Cedid
Çarşı içinde bulunan camii 1899 yılında yaptırılmıştır. Bu cami isminden de anlaşıldığı gibi Camii Cedid Mahallesinde yer almaktadır. Cami son yıllarda yapılan restorasyon ile yenilenmiştir.
Turizm
İlçe İstanbul başta olmak üzere civar kentler olan yakınlığı ve bir göl ve yeşillikler beldesi olması sebebiyle son dönemde kısa süreli tatiller için tercih edilmektedir. Özellikle göl civarına kurulan turistik tesisler ile turizm geliri her geçen gün artmaktadır. 1999 yılındaki deprem sonrası göl kenarındaki tesislerin kullanılamaz duruma gelmesi sonucu gerileme gösteren ilçedeki turizm son yıllarda yeniden canlanmaya başlamıştır. Özellikle ilçe çevresinde bulunan Maşukiye, Kırkpınar gibi yerleşim birimlerinde pek çok tatil köyleri ve yazlıklar kurulmuştur.
Son senelerde gelişme gösteren bir diğer bölge ise Maşukiye yakınlarındaki Samanlı Dağlarından en yükseği olan Kartepe'dir. Burada kurulan yeni tesisler ile kış turizmi de gelişmeye başlamıştır.
2006 yılında turizme açılan 5 yıldızlı Richmond Oteli, 2007 yılı anayasa tasarısının hazırlanması sırasında dönemin bakanlarını konuk etmiştir. 12 Nisan 2008 tarihinde Sapanca'nın Kırkpınar mahallesinde 5 yıldızlı spa wellness konseptli NG Sapanca Otel açılmıştır.
İlçenin İstanbul'a yakınlığı sebebiyle birçok firma tarafından talep görmesi sebebiyle banket (toplantı) turizminde talep görmüş ve 2019 yılında Göl Mahallesi'nde 5 yıldızlı Elite World Grand Sapanca ve 2020 yılında ise yine Kırkpınar Mahallesi'nde 5 yıldızlı NG Enjoy hizmet vermeye başlamıştır.
Tüm dünyada yaşanan COVID-19 salgını sonlarında ülkede turizm anlayışında yaşanan değişimin izole tatil anlayışını öne çıkarmasıyla ilçede villa ve bungalov turizmi öne çıkarmış bu sebeple 2022 verilerine göre 2 binin üzerinde bungalov inşa edilmiştir.
Coğrafya
Sapanca, Sakarya iline bağlı bir ilçedir. Kuzeyinde Sapanca Gölü, doğusunda Arifiye, güneyinde Samanlı Dağları, Geyve ve Pamukova ilçesi, batısında da Kocaeli merkez ilçesi İzmit yer alır. İlçenin yüzölçümü 173 km²dir. Sapanca ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 56 metredir. Sakarya'nın alan olarak yüzölçümü en küçük, nüfus yoğunluğu en fazla olan ilçesidir.
İklimi
İklimi Akdeniz iklimi ile Karadeniz iklimi arasında geçiş özelliği gösterir. Kışları bol yağışlı yağışlar genellikle yağmur şeklindedir. Yağışın en çok düştüğü mevsim kış, en az olduğu mevsim yazdır. Yazları sıcak ve kuraktır, bağıl nem yüksektir. En sıcak ay 22,8 °C ile temmuz, en soğuk ay 5,5 °C ile ocak ayıdır. Yıllık ortalama sıcaklık 14,3 °C'dir.
Ayrıca anlık ölçülen en düşük sıcaklık -11,2 °C (01.03.2000) en yüksek sıcaklık ise 40,2 °C'dir (08.18.2007).
Soğucak Yaylası
Sapanca ilçesi sınırlarında bulunan yayla. Büyüklüğü resmi olarak 65,19 ha, gerçekte 90 ha'dır.
Rakımı 1100 m olan yayla çevresinde mağara, akarsu ve endemik türler bulunur.
Sakarya merkeze 35 km, Sapanca'ya 20 km uzaklıktadır. yolun 16 km'si asfalt, 3 km'si stabilizedir. Sapanca-Muradiye-İstanbuldere (Erdemli) hattı üzerinden 35 dakikada yaylaya ulaşılmaktadır.
Yaylada; doğa yürüyüşü, kamp, atlı gezinti, piknik, avcılık gibi etkinlikler yapılabilir. Temmuz ayının 2. haftası şenlikler düzenlenir. Şenliklerde at ve bisiklet yarışı, güreşler, folklor gösterileri organize edilir. Bu dönemde yayla en aktif zamanını yaşar. Yaylanın tanıtımı amacıyla Türkiye Off-road Şampiyonasının bir ayağının burada yapılmasına karar verilmiştir.
Orman idaresinin konaklama tesisinin bulunduğu yaylayı yılda 5000 kişi ziyaret etmektedir.
Yeryüzü şekilleri
İlçe toprakları yer şekilleri bakımından iki bölüme ayrılır.
Birinci bölümü, Bolu'nun güneyinden uzanan Köroğlu Dağları'nın bölgedeki uzantısı olan Samanlı Dağları'nın kuzey yamaçları ve bu yamaçlarda oluşmuş vadileri içine alır. Bu bölüm oldukça engebelidir. İkinci bölümünü ise, Samanlı Dağları'nın kuzey eteklerinde Sapanca ilçe merkezinin de yer aldığı dağ eteği ovasıdır. Bu ova dağların kuzey yamaçlarından inen derelerin taşıdığı alüvyonlarla oluşmuştur.
Bu dağlardan inen derelerin en önemlileri İstanbul Deresi, Kurtköy Deresi ve Mahmudiye Deresidir. Ayrıca ilçenin en önemli deresi olan Akçay Deresi de Sakarya Nehri ile birleşir. Kuzey Anadolu Fay Hattı Sapanca Gölü'nden geçer. Bu sebeple ilçe, birinci derece deprem bölgesidir. Ancak fay hattının gölden geçmesi ilçe merkezinin ve diğer yerleşim alanlarının depremden daha az etkilenmesini sağlamıştır. İlçe 17 Ağustos 1999 depremini bu sebeple az hasarla atlatmıştır.
Nüfus
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Kaynak: Wikipedia – Sapanca · CC BY-SA 4.0

Composition
There are 29 neighbourhoods in Sapanca District:
History
According to known written records, Sapanca is mentioned as a settlement with the arrival of the Phrygians in the region in 1200 BC, but it was truly founded by the Kingdom of Bithynia in 378 BC. The name Siphonensis Lacus was first used in a Laz source from the year 391. During the Eastern Roman Empire period, it was known as Buanes, Sofhan, and Sofhange.
With the arrival of the Anatolian Seljuks in 1075, the region began to be referred to as Ayan and Ayanköy. After the Crusades, the region passed back to the Byzantines. In 1640, Evliya Çelebi, who passed through the town on his way to Erzurum, provides the following information about the town:
"An old man from Izmit once cleared the forests and thickets here and plowed the land, thus a village named after Sabancı Koca was established. Later, over time, it became prosperous and turned into a town during the time of Kanuni Sultan Süleyman."
In the town, Sarı Rüstem Pasha built a caravanserai with 170 hearths. It has a beautiful mosque, a bath, and a bazaar. Its public soup kitchens are covered with lead. There are about 1000 houses covered with tiles. All the public soup kitchens are works of Mimar Sinan. Another work by Mimar Sinan is the Pertev Pasha Inn. Since most of this charitable work belongs to Rüstem Pasha, it is managed by the trustee of the foundation. This place has a Janissary commander. Among its praiseworthy things, its white cherries are famous. Next to its bath, there is a baker's shop. A dervish, with his charitable blessing, bakes a kind of white and pure bread loaf known as 'Sapanca Somunu' which became famous everywhere. Even if it sits for forty days, it is unlikely to dry out, get moldy, or lose its taste. It is so famous that they eagerly took one, fresh, to the Shah of Persia, who also liked it. Some say the reason for its delicious and pure taste is its water."
Geographical location

Sapanca is a district of Sakarya Province. To the north lies Lake Sapanca, to the east Arifiye, to the south the Samanlı Mountains, and the districts of Geyve and Pamukova, and to the west lies the central district of Kocaeli, İzmit. Its area is 119 km² and its altitude is 36 m above sea level. It is the district of Sakarya with the smallest area and the highest population density.
Climate
The climate shows transitional characteristics between the Mediterranean climate and the Black Sea climate. Winters have abundant precipitation, usually in the form of rain. The season with the most precipitation is winter, and the least is summer. Summers are hot and dry, with high relative humidity. The hottest month is July with 22.8 °C, and the coldest month is January with 5.5 °C. The annual average temperature is 14.3 °C.
Additionally, the lowest temperature measured instantaneously is -11.2 °C (01.03.2000) and the highest temperature is 40.2 °C (08.18.2007).
Topography
The district's lands are divided into two parts in terms of topography.
The first part comprises the northern slopes of the Samanlı Mountains, which are the extension of the Köroğlu Mountains stretching from the south of Bolu into the region, and the valleys formed on these slopes. This section is quite rugged. The second part is the piedmont plain where the Sapanca district center is also located, at the northern foothills of the Samanlı Mountains. This plain was formed by alluvium carried by streams descending from the northern slopes of the mountains.
The most important of these streams descending from the mountains are İstanbul Stream, Kurtköy Stream, and Mahmudiye Stream. Also, Akçay Stream, the most important stream in the district, joins the Sakarya River. The North Anatolian Fault passes through Lake Sapanca. For this reason, the district is a first-degree earthquake zone. However, the fact that the fault line passes through the lake has ensured that the district center and other residential areas are less affected by earthquakes. The district survived the August 17, 1999 earthquake with little damage for this reason.
Tourism
Recently, the district has been preferred for short-term holidays due to its proximity to Istanbul and other nearby cities, and because it is a town with a lake and greenery. Tourism income is increasing every day, especially with the tourist facilities established around the lake. Tourism in the district, which declined after the 1999 earthquake when the facilities by the lake became unusable, has begun to revive in recent years. Especially in settlements around the district such as Maşukiye and Kırkpınar, many holiday villages and summer houses have been established.
Another area that has developed in recent years is Kartepe, the highest of the Samanlı Mountains near Maşukiye. With the new facilities established here, winter tourism has also begun to develop.
The 5-star Richmond Hotel, opened to tourism in 2006, hosted the ministers of the time during the preparation of the 2007 constitutional draft. On April 12, 2008, the 5-star NG Sapanca Hotel with a spa wellness concept opened in the Kırkpınar neighborhood of Sapanca.
Due to the district's proximity to Istanbul and demand from many companies, it has seen demand in banquet (meeting) tourism, and in 2019, the 5-star Elite World Grand Sapanca opened in Göl Mahallesi, and in 2020, the 5-star NG Enjoy also began service in the Kırkpınar neighborhood.
Following the COVID-19 pandemic experienced worldwide, the change in tourism understanding in the country, which emphasized isolated vacations, brought villa and bungalow tourism to the fore in the district; therefore, according to 2022 data, over 2,000 bungalows have been built.
Historical places
Byzantine era sarcophagi and tombstones
Sarcophagi from the Byzantine period are exhibited in front of the Sapanca Government Mansion. Two of the sarcophagi were found in 1976 near İlmiye village, and the other two were found in 1987 during the construction works of the TEM Highway. Also, in the Kurtköy village interior area, there are remains of a castle built by the last king of the Bithynians for hiding.
Vecihi Gate
Although there is no definitive information, it is rumored that the Silk Road passed through the location of the Arch, which is said to have been built by Mimar Sinan. Since the Arch has been repaired several times, only its main body is of historical monument character today. The first repair of the Arch was carried out in 1905 by Yanyalı Vecihi Orhon, who served as the Sub-district Director in Sapanca, while preserving its original structure.
Rahime Sultan Mosque and Rahime Sultan Tughra
It was built in 1892 by Rahime Sultan, the fourth wife of Sultan Abdülmecit. It was repaired in 1967. The mosque, which largely preserves its original structure, had its minaret damaged after the August 17 earthquake.
Rüstempaşa Mosque
It was built in 1555 by the apprentices of Mimar Sinan, on the orders of Rüstem Pasha, the son-in-law and vizier of Suleiman the Magnificent. The mosque, located in the district center, is still open for worship, although it has undergone some renovations over time.
Hasan Fehmi Paşa Mosque
It was built in 1885 by the Ottoman Vizier Hasan Fehmi Paşa. Located in Mahmudiye village, 3 km from Sapanca, the interior of the mosque is decorated with very beautiful embellishments.
Camii Cedid (New Mosque)
The mosque located in the bazaar was built in 1899. As understood from its name, this mosque is located in the Camii Cedid Neighborhood. The mosque has been renovated with a restoration in recent years.
Kaynak: Wikipedia – Sapanca · CC BY-SA 4.0
