Şiran İlçesi Belediyesi
Government administration · Gümüşhane Municipality · 0 followers
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
Tarih
Şiran sınırları içerisinde Bakır Çağı ile Erken Tunç Çağı'na tarihlenen yüzey bulgularına rastlanılmakla birlikte detaylı kazı çalışmalarının yapılamamış olması nedeniyle ilçedeki yerleşim tarihinin daha eski dönemlere uzayıp uzamadığı hakkında bilgilere ulaşılmasını kısıtlamaktadır. 2000'li yıllarda Araköy/Könger Höyük'te yapılan yüzey araştırmalarında Şiran sınırlarında Karaz kültürü'ne (Erken Transkafkasya Kültürü) ait buluntulara rastlanılmasıyla söz konusu kültürün bu bölgeye kadar uzadığı görülmüştür.
Şiran adı esasen ilçenin kapladığı bölgenin adıdır. Bizans kaynaklarında 9. yüzyıldan itibaren bu bölge Khêriana ve (çoğul genitiv) Khêrianôn adıyla anılmıştır. 16. ve 17. yüzyıl belgelerinde ise "Şiryan" olarak kaydedilmiştir. Şiryan ismi zamanla Şiran olarak Türkçeye uyarlanmıştır. Yerel şivede Şiran, Şeyran olarak telaffuz edilir. Yerleşim merkezinden 19. yüzyılda "Karaca" adıyla bahsedilmiştir.
Şiran bölgesi; uzun süren Bizans egemenliğinin sonlarına doğru Bizans-Sasani mücadelesine sahne olmuş, Sasanileri ortadan kaldıran Arapların akınları sonucu Bizans-Arap mücadelesi ile bölgedeki kaotik durumdan faydalanmak isteyen Gürcü ve Ermeni beylerinin saldırılarına maruz kalmıştır. 1071'de yaşanan Malazgirt Meydan Muharebesi sonrasında Türk akınlarına sahne olan bölge, Mengücek Gazi tarafından kurulan Mengüçlü Beyliği hakimiyetine girmiştir. 1228'de Anadolu Selçuklularının hakimiyetine giren bölge, Kösedağ Muharebesi sonrasında da Moğol-İlhanlı hakimiyetine girmiştir. Daha sonra Eretna Beyliği, Erzincan Beyliği, Karakoyunlular ve Akkoyunlular'ın egemenliğine giren bölge, şiddetli süren Karakoyunlu-Akkoyunlu mücadelesinin akabinde 1457'de kesin olarak Akkoyunlu hakimiyetine atılmıştır. Ancak bölge kısa süre sonra da Akkoyunlu-Osmanlı mücadelesine sahne olmuş ve 1473'te yaşanan Otlukbeli Muharebesi akabinde kesin olarak Osmanlı hakimiyetine katılmıştır.
Coğrafya
Şiran ilçesi, Gümüşhane il alanının güneybatısında yer alır. Kuzeyde Torul ilçesi, batısında Alucra ilçesi, güneyde Refahiye ilçesi ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 965 km²dir. Şiran ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.407 metredir.
Kültür
Mutfak
Yöre, genelde Gümüşhane ve Doğu Karadeniz bölgesiyle aynı mutfak kültürüne sahiptir. Yörede pestil, köme, kuymak, siron, evelik dolması, erişte pilavı, kete, lor dolması, su böreği, keşkek, sütlü aş, fırın pidesi, tandır ekmeği, kartol yahnisi ve pancar çorbası gibi yemekler sevilir.
Ağız
Yöre ağzı ve günlük konuşma biçimi genel olarak Doğu Karadeniz (Trabzon, Giresun vb.) ağızlarına yakındır. Ancak zamanla Kuzeydoğu Anadolu (Bayburt, Artvin, Erzurum) ve Kafkasya'dan gelen göç ve iskânlar, yöre ağzında belirgin izler bırakmıştır.
Halk Oyunları
Halk oyunlarına genel olarak Kemençe ve Davul-Zurna eşlik eder. Horon, bölgede yaygın olarak oynanan halk oyunudur: Sıksara, Rum Diki, İki Ayak, Mavrengel, Hey Mustafa, Temirağa, Sallama, Sarıkız, Düz Horon ve Beş Ayak gibi horon çeşitleri bölgede sıkça icra edilir.
Kalandar Gecesi
Kalandar, Karadeniz bölgesinde sürdürülen geleneklerden biri olarak biliniyor. Her yıl ocak ayının 13'ünü 14'üne bağlayan gece kutlanan Kalandar, Trabzon ve Gümüşhane illerinde gerçekleşiyor. Bu çerçevede "Kalanda" kelimesi yeni yıl anlamına gelir. Kalandar Doğu Karadeniz bölgesinde ve Gürcistan'ın batı kesiminde eski geleneğe göre yeni yıl kutlamasıdır. Geleneksel olarak bu gecede çocuklar dışarı çıkar ve evleri dolaşmaya başlarlar. Ellerindeki poşetleri evlerin kapısına koyup zile bastıktan sonra ev ahalisinin poşetin içine koyacakları hediyeleri beklerler ve bu sırada da bazı maniler söylerler. Bu gelenek Şiran'ın köylerinde hala sürdürülmektedir.
İklim
Şiran ilçesinde Karadeniz Ardı iklim tipi görülmektedir. Coğrafi olarak Karadeniz Dağları'nın iç kesiminde yer aldığı için alpinleşmenin etkisiyle kıyı kesimine nazaran nem oranı biraz daha düşüktür. Yazları kısmen yağışlı, kısmen de sıcak ve kurak geçerken; kışları ise soğuk ve kar yağışlıdır. Ancak nemli iklim kuşağı içerisinde yer aldığı için soğuğun etkisi kısmen kırılmaktadır. Karadeniz Ardı iklimi; Şiran gibi Karadeniz Dağları'nın iç kesimlerinde yer alan Artvin, Gümüşhane, Amasya, Bayburt ve Tokat illeri ile İspir, Maçka, Şebinkarahisar, İkizdere, Suşehri, Koyulhisar ve Refahiye ilçelerinde de görülebilir.
Bitki örtüsü ve tarım
Şiran bitki örtüsü sarı çam, kayın, meşe, ladin, köknar ve kavak gibi ağaçlardan oluşur. Şiran arazisinde yetişen meyve türleri elma, armut, dut, kiraz, ahlat, vişne, üzüm, erik ve nadiren de olsa nar ve mandalinadır. Ayrıca su ve dere yataklarında, dağlarda, patikalarda ve vadilerde fındık, kuşburnu, ligarba (yaban mersini) ve yabani kızılcık da yetişir. İlçede yetiştirilen başlıca tarım ürünü ise fasulye ve mısırdır, ayrıca iklimine uygun olarak şeker pancarı, börülce, lahana, pazı ve patates de yetişir.
Ekonomi
İlçede sebzecilik ve meyvecilik gelişme yolundadır. Hayvancılık ilçenin diğer önemli bir gelir kaynağıdır. Koyun, kır keçisi ve sığır ciddi manada beslenen hayvanlardır. İlçede 30 ton günlük kapasiteli süt fabrikası, bir boya fabrikası ve taş mermer fabrikası vardır. Ayrıca belli bir kota uygulanmak suretiyle şeker pancarı üretimi yapılmakta olup, şeker fasulyesi üretimi de önemli bir yer tutmaktadır.
Kaynak: Wikipedia – Şiran · CC BY-SA 4.0
Climate
The region is under the influence of the Black Sea climate. However, the district, which is located in the valley formed by the Kelkit Stream, exhibits a landscape with less rainfall, harsh winters and mild summers compared to the Coastal Region due to its location in the interior.
Culture
They have local dishes such as "Pestil, köme, kuymak, siron, evelik dolması, erişte pilavı, laz böreği, kete, lor dolması, su böreği, keşkek, sütlü aş, fırın pidesi, tandır ekmeği, kartol yahnisi, kaygana, pepeçura and pancar çorbası".
Folk dances in the region are accompanied by Drums-Zurna and Kemençe.
The folk game of the region is Horon dances played in the region: Sıksara, Dizden Kırma(Rum Diki), Düz Horon, Hey Mustafa, İki Ayak, Beş Ayak, Mavrengel, Tamzara, Bıçak Horonu, Temir Ağa, Sarıkız, Sürmene Sallaması, Koçari, Lazutlar, Sürmeli.
Dialect
The speech of the region is close to the Eastern Blacksean dialect, but it is partially influenced by the Northeastern Anatolian dialect.
Kaynak: Wikipedia – Şiran · CC BY-SA 4.0
