
Mardin Metropolitan Municipality
Mardin, Türkiye'nin bir ilidir.
Government administration · Türkiye · 0 followers
Overview
Mardin, Türkiye'nin bir ilidir. Mardin merkezli ilin nüfusu 2024 sonu 895.911'dir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nde yer alır. Suriye ile sınır komşusudur.
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
About
Mardin, Türkiye'nin bir ilidir. Mardin merkezli ilin nüfusu 2024 sonu 895.911'dir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nde yer alır. Suriye ile sınır komşusudur.
Kaynak: Wikipedia · CC BY-SA 4.0
Tarih
Artuklu Üniversitesi yerleşkesi içindeki Hırbe Helale yerleşim yerinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılan taşlar, Paleolitik Çağ'a tarihlenmiştir.
Dargeçit İlçesi Ilısu civarında yer alan Boncuklu Tarla yerleşiminde Cilalı Taş Devrine ait buluntulara rastlanılmıştır. Derik ilçesindeki Kerküşti Höyük'te yapılan kazılar sonucu Kalkolitik Çağ dönemine ait kalıntılar bulunmuştur. Kemaliye höyük ve Tilki tepe Höyüklerinde de Kalkolitik Çağ dönemi seramiklere rastlanmıştır. Nusaybin ilçesindeki Girnavaz Höyük'te Erken Tunç Çağı'na tarihlenen kalıntılara rastlanmıştır. Bunun yanı sıra ildeki 36 höyükte Tunç Çağı'nın çeşitli dönemlerine tarihlenen buluntulara rastlanmıştır. Mardin-Nusaybin yolu üzerindeki Gırharrin Höyük, Mardin Dağlarının güneyindeki Girnavaz ve Yukarı Dicle havzasındaki Giricano, Kavusan Höyük, Siirt Türbe Höyük, Üçtepe, Ziyarettepe ve Gre Dimse höyüklerinde de bu çağa ait bulgular görülmektedir.
Girnavaz höyük, Dargeçit ilçesindeki Zeviya Tivilki höyük ve Kızıltepe-Viranşehir yolu üzerindeki Kerküşti höyük kazılarında Demir Çağı'na tarihlenen kalıntıları bulunmuştur. Nisibis, Midyat, Savur, İzbırak-Zaz, Baskavak-Ahmedi ve Dereiçi (Killit)'de bulunan eski dönem yerleşimlere tarihi kaynaklarda bahsedilmiştir. M.Ö 2000 yılı dolaylarında Asur egemenliğinde olan Mardin ve çevresi daha sonra Hitit ve Urartu egemenliğine geçmiştir.
Mardin adı ilk defa 4. yüzyıl Roma tarihçilerinden Ammianus Marcellinus tarafından bahsedilmiştir. I. Justinianus dönemi tarihçisi Prokopius, şehirden Margdis adıyla ikinci derece önemde bir kale olarak bahsetmiştir. Kale, 640 yılında İyâz bin Ganm komutasındaki İslam ordularınca ele geçirildi. Bu dönemde bölgeye yoğun bir Arap nüfusu yerleşimi başladı. Emevî ve Abbâsî döneminde El Cezire valiliğinin toprakları içerisinde yer aldı. 750-751 yıllarında Mardin'e hâkim olan Hariciler'in Harûriyye koluna mensup Benî Rebîa kabilesi reisi Büreyke'nin isyanına sahne oldu. Mardin kalesi, Hamdani hanedanlığının kurucusu Hamdân bin Hamdûn tarafından 885 yılında ele geçirildi. Abbasi Halifesi Mutezid tarafından 894 yılında geri alındı. Daha sonra yeniden Hamdani egemenliğine giren bölge, 10. yüzyılın sonundan 11. yüzyıl sonlarına kadar Mervaniler ile Ukayliler arasında sıklıkla el değiştirdi.
Coğrafya

Konum
Mardin ili Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Dicle Bölümü'nde yer alır. Suriye ile sınır komşusudur. Güneyinde Suriye, batısında Şanlıurfa, kuzeyinde Diyarbakır ve Batman, kuzeydoğusunda Siirt ve doğusunda Şırnak bulunur.
Mardin ili, yaklaşık olarak 37°18′44″ kuzey enlemi ve 40°44′06″ doğu boylamı üzerinde yer almaktadır.
Mardin'in deniz seviyesinden yüksekliği 1.050 metredir.
Akarsular
İl genelindeki başlıca akarsular; Buğur Çayı, Çağçağ Suyu, Savur Çayı ve Zergan Deresidir. Derik ilçesinin Buğur köyü yakınlarında doğan Buğur Çayı 53,65 km uzunluğunda olup, akarsuyun tamamına yakını il içerisinde akmaktadır. 103 km uzunluğundaki Çağçağ Deresinin tamamı il içerisinde akmaktadır. Savur ilçesinden kaynağını alan 92 km uzunluğundaki Savur Çayının 60,5 kmlik bölümü il içerisinde akmaktadır.
Orman ve mera arazileri
2013 yılı verilerine göre il genelinde 126.908 hektar alanda orman arazileri görülmektedir. Orman arazilerinin büyük bölümü bozuk baltalıklardan oluşmaktadır.
Mardin ilindeki mera arazileri insan faaliyetleri nedeniyle azalmaktadır. 2011 yılı verilerine göre ilde, çayır ve meraların kapladığı alan 115.447
hektardır. Mera arazileri zayıf vasıflı olup, tarla açmaları nedeniyle azalmaktadır.
İklim
İl genelinde karasal iklim özellikleri görülmektedir. Kış ayları soğuk geçmektedir. Yaz aylarında güneyden gelen çöl iklimi etkisi altında olduğu için kurak geçer. İlde ölçülen en yüksek sıcaklık 42,5 °C'dir (31 Temmuz 2000). İlde ayrıca Türkiye sıcaklık rekoru kırılmıştır (48,8 °C Mardin, Kızıltepe). İlde ölçülen en düşük sıcaklık -14,0 °C'dir (22 Şubat 1985). Ayrıca bölge ilkbahar yaz gibi çöllerden gelen toz taşınımı etkisi altına girer. Derik, Nusaybin ve Savur ilçelerinde Akdeniz iklimi özellikleri de görülür. Ortalama en yüksek sıcaklık 34,9 °C ile temmuz ayında, ortalama en düşük sıcaklık 0,5 °C ile ocak ayında görülür.
Nüfus

1960'lı yıllarda şehre göç başlamış ve kır nüfusu oran olarak azalmaya başlamıştır. 1990 yılında dört ilçenin komşu illere bağlanmasıyla nüfus %14,4 oranında azalmıştır. 2000 nüfus sayımında ilk defa kır nüfusu, kent nüfusunun gerisinde kalmıştır. Bunda en önemli etkenler ekonomik kaygılar ve 90'lı yıllarda başlayan terör faaliyetleridir. Güvenlik kaygıları nedeniyle hem ildeki kırsal kesimlerden, hem de diğer illerden Mardin şehrine göç hareketleri başlamıştır.
Şehir nüfusu oranı %60, kırsal nüfus oranı %43'tür. Nüfusu en yüksek ilçeler sırasıyla Kızıltepe, Merkez, Nusaybin ve Midyat'tır. Genç bir nüfus yapısına sahiptir. 2000 yılına göre 15 yaşın altındaki nüfusun oranı %44,8'dir.
Türkiye'deki en farklılaşmış nüfusa sahip illerinden biridir. İlde Kürtler, Hristiyan Süryaniler, Sünni Araplar, Türkler, Yezidiler ve Ermeniler yaşamaktadır. Zaman içinde Süryani ve Yezidi nüfusu göçler sebebiyle azalmıştır. Lübnan'ın başkenti Beyrut'ta
Mardin ve Midyat bölgesinde az sayıda Süryani yaşamaktadır. Bölgede birçok Süryani Manastırı ve Kilisesi vardır: Deyrüzzaferân Manastırı, Mor Gabriel, Mor Yakub ve Meryem ana Kilisesi.
Not: 1990 yılında bazı ilçelerin yeni kurulan Batman ve Şırnak illerine bağlanmaları ile nüfus azalmıştır.
Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)
Mardin il nüfusu: 903.576 (2025 sonu). İlin yüzölçümü 8.779 km2dir. İlde km2ye 103 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 225 kişi ile Artuklu'dur.)
İlde yıllık nüfus artış oranı %0,86 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Yeşilli (%62,87) - Savur (-%3,66)
09 Şubat 2026 TÜİK verilerine göre 10 ilçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 701 mahalle bulunmaktadır.
Ekonomi

Ekonomisi tarım, hayvancılık ve ticarete dayalıdır. 2001 yılına göre ildeki iktisadi faaliyetlerin %66,8'i tarım, çiftçilik ve hayvancılık alanlarında gerçekleşmiştir. Suriye sınırındaki organik tarıma elverişli topraklar mayınlı olması nedeniyle Mardin ekonomisine katkı sağlamamaktadır. Tarımdan sonraki en önemli sektörü devlet hizmetleri oluşturmaktadır. 2001 yılına göre ilde kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasıla 983 Dolardır.
İlde "Mardin Serbest Bölgesi" ve "Mardin Organize Sanayi Bölgesi" adlarında üretim ve sanayi bölgeleri bulunmaktadır. Bölgenin en önemli projesi olan Güneydoğu Anadolu Projesi'nin tamamlanamaması nedeniyle tarım ürünlerine dayalı sanayi gelişmemiştir. Sanayinin toplam gelir içindeki payı %5,5'tir.
İlde kültür turizmi, inanç turizmi imkânları olmasına karşın Mardin ekonomisinde önemli bir yere sahip değildir.
Kültür

2010 yılından beri bienal düzenlenmektedir.
Cami ve medreseler
Sultan İsa Medresesi (Zinciriye Medresesi)
Koçhisar Ulu Camii (Kızıltepe Ulu Camii)
Manastırlar ve kiliseler
Mor Behnam Kilisesi (Kırklar), Mardin şehrindedir.
Mor Yusuf Kilisesi (Surp Hovsep), Mardin şehrindedir.
Mor Efrem Manastırı, Mardin kent merkezindedir.
Mor Petrus - Mor Paulus Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Mort Şmuni Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Surp Kevork Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Mor Hürmüzd Keldani Kilisesi, Mardin kent merkezindedir.
Mor Mihael Manastırı, Mardin kent merkezinin güneybatısındadır.
Deyrüzzaferân Manastırı, şehir merkezine 5 km. mesafededir. Milattan önceki dönemlere ait bölümleri olmakla birlikte, dördüncü yüzyılın sonlarında yapıldı. Geçmişte farklı isimlerle, 15. yy'dan günümüze ise Za'ferân olarak bilinen manastır 1293-1932 yılları arasında Süryani Patriklik merkezlerinden biriydi.
Deyrulumur Manastırı, Midyat ilçesi, Yayvantepe mahallesi yakınlarındadır. 397 yılında yapılan manastır, tarih boyunca dört farklı isimle anıldı. 615 yılından 1049 yılına kadar Turabidin Metropolitlik merkezi olan manastır, bu sıfatını 1915 yılına kadar korudu.
Mor Yakup Manastırı, Nusaybin ilçesi merkezindedir.
Meryemana Manastırı, Midyat, Mardin ilçesinin Anıtlı mahallesindedir.
Mor Dımet Manastırı, Savur ilçesinin Dereiçi mahallesindedir.
Mor Evgin Manastırı, Nusaybin ilçesindedir.
Kaleler
Kız Kalesi (Kalat'ül Mara-Lorna Jurek), Merkez ilçeye bağlı Eskikale mahallesindedir
Dara Kalesi (Daras Anastasiupolis), Merkez ilçeye bağlı Oğuz mahallesindedir.
Rabbat Kalesi, Derik ilçesine bağlı hisaraltı mahallesindedir.</ref> https://mardin.ktb.gov.tr/TR-311942/rabat-kalesi.html
Dermetinan Kalesi, Mazıdağı, Mardin ilçesine bağlı Gümüşova mahallesindedir.
Zarzavan Kalesi (Sammachisacane), Mardin, Diyarbakır yolu üzerindedir.
Savur Kalesi, Savur ilçesi merkezindedir.
Spor
2018-2019 Sezonu sonunda, futbolda BAL'daki tek takım Mardin BŞB grup 2.si olmuştur.
Futbolda 2020-2021 Sezonu içinde şu an Misli.com TFF 3. Ligde Mardin Fosfat Spor mücadele etmektedir.
Basketbol kadın 1. ligde Mardin BŞB lig 6.sı olmuştur. Federasyon kupasında ise Yarı final sonu kupa 5.si olmuştur.
Voleybolda kadınlar 1. Liginde Mardin BŞB, grup 10.su olmuştur. Mardin'in erkekler 2. liginde 10 takımı, kadınlar 2. Liginde 3 takımı yer almıştır. Bölgesel ligde 13 takımı vardır.
Hentbol kadınlar 1. ligindeki Mardin BŞB, süper lige yükselmiştir. Ligdeki diğer takım 1947 Sağlık ve SK. lig 5.si olmuştur. Erkekler 2.ligde 1903 Mardin Spor da lig 5.si olmuştur.
Önemli spor tesisleri: 21 Kasım Stadyumu (5.700) ve Artuklu Yeni Spor Salonu (2.300)'dur.
Yönetim

Merkezi yönetim
Büyükşehir illerinde merkezi yönetim vali, il müdürleri ve il danışma kurulundan oluşur.
Mardin, bir büyükşehirdir. Bu özelliğine göre yönetimi belirlenmiştir. Protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Büyükşehir yapılan illerde, İl Genel Meclisi, yetki ve görevlerini Büyükşehir Belediye Meclisi'ne devretmiş ve kaldırılmıştır.
Mardin Valisi 1976-Elazığ doğumlu Tuncay AKKOYUN, Ağustos 2023/376 sayılı kararla Karaman Valisi iken atanmıştır.
Vali ve kaymakamlara ait bilgiler Mardin'in ilçeleri sayfasında gösterilmiştir
Yerel yönetim
Büyükşehir belediyelerinde yerel yönetim; büyükşehir belediye başkanı, büyükşehir belediye meclisi ve büyükşehir belediye encümeninden oluşur.
Yerel yönetimi temsil eden Büyükşehir Belediye Başkanı, ildeki tüm seçmenlerin oy çokluğu ile seçilir. Yerel seçimlerde İlçe Belediye Başkanı ve İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanılarak ilçelerin belediye meclisleri oluşur. İlçe Belediye meclislerinden alınan üyelerle (başkan kontenjanı, ilçe nüfusu ve parti oy oranına göre) de Büyükşehir Belediye Meclisi oluşur. Bu mecliste ilçe belediye başkanları da yer alır. Meclisin başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı'dır.
Büyükşehir belediye encümeni, belediye başkanının başkanlığında, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş üye ile biri genel sekreter, biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere belediye başkanının her yıl birim amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur. (5216 saylı kanun 16.madde)
2019 Türkiye yerel seçimleri sonunda Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığını kazanan Ahmet Türk (HDP), 19 Ağustos 2019 tarihinde görevden alınmış, yerine Mardin Valisi Mustafa Yaman kayyum olarak atanmıştır.
Diğer ilçelerden Derik, Kızıltepe, Mazıdağı, Nusaybin ve Savur'un HDP'li belediye başkanları da göreve geldikten sonra İçişleri Bakanlığı tarafından görevden alınmış, yerlerine ilçe kaymakamları kayyum atanmıştır.
Eğitim
Diyarbakır yolu üzerinde, Mardin şehir merkezinde yer alan Mardin Artuklu Üniversitesi 2007 yılında kurulmuş ve 2007-2008 döneminde eğitim öğretime başlamıştır.
Altyapı

Sağlık
Mardin ilinde Sağlık Bakanlığı'na bağlı 11 hastane bulunmaktadır. Mardin şehir merkezinde Mardin Devlet Hastanesi, Mardin Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi ve Mardin Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi bulunmaktadır. Derik ilçesinde Derik Devlet Hastanesi, Dargeçit ilçesinde Dargeçit Devlet Hastanesi, Kızıltepe ilçesinde Kızıltepe Devlet Hastanesi, Mazıdağı ilçesinde Mazıdağı İlçe Hastanesi, Midyat ilçesinde Midyat Devlet Hastanesi, Nusaybin ilçesinde Nusaybin Devlet Hastanesi, Ömerli ilçesinde Ömerli İlçe Entegre Hastanesi, Savur ilçesinde Savur İlçe Entegre Hastanesi sağlık hizmeti sağlamaktadır. Özel kurum olarak Mardin şehir merkezinde 1 hastane hizmet vermektedir.
Ulaşım
Kızıltepe ve Nusaybin ilçelerinden geçen doğu-batı yönündeki D.400 karayolu, ildeki en önemli karayoludur. Şanlıurfa ve Şırnak illerinden bu yolla ulaşılabilir. Şehir merkezine 20 km uzaklıktaki Mardin Havalimanı'na Türkiye içi tarifeli uçak seferleri düzenlenmektedir.
Kaynak: Wikipedia – Mardin (il) · CC BY-SA 4.0
Districts

Mardin Province is divided into 10 districts:
Demographics
Mardin Province is a linguistically, ethnically and religiously diverse province. The dominant ethnic groups are Arabs, Arameans, and Kurds, of which Kurds constitute a majority. Other minor groups include Armenians, Chechens and Turks, while Jews lived in the area before migrating to Israel around 1948. The Chechens settled in the region during the Russo-Turkish War in 1877/1878.
The distinctive Mhallami community also reside in the district.
The province is considered part of Turkish Kurdistan. In 1990, it was estimated that Kurds constituted 75% of the population.
Social relations
Social relations between Arabs and Kurds have historically been difficult with hostility, prejudice and stereotypes but have in recent years improved. Arabs with Assyrians did not take part in the Kurdish–Turkish conflict and the position of the two groups have been described as being 'submissive' to the Turkish state, creating distrust between them and the Kurds. Kurds perceived Arabs as spies for the state and local Arabs in Mardin city tended to exclude and dominate local politics in the city. Arabs started losing their grip on Mardin city in the 2010s and the Kurdish BDP won the city in the local elections in 2014. Mardin city had previously been governed by pro-state parties supported by local Arabs.
Despite the difficult relations, Arab families have since the 1980s joined the Kurdish cause, and Arab and Assyrian politicians from Mardin are found in Peoples' Democratic Party including Mithat Sancar and Februniye Akyol.
Language
In the first Turkish census in 1927, Kurdish and Arabic were the first language for 60.9% and 28.7% of the population, respectively. Turkish stood as the third largest language at 6.6%. In the 1935 census, Kurdish and Arabic remained the two most spoken languages for 63.8% and 24.9% of the population, respectively. Turkish remained as the third largest language at 6.9%. In the 1945 census, Kurdish stood at 66.4%, Arabic at 24.1% and Turkish at 5.6%. In 1950, the numbers were 66.3%, 23.1% and 7.5% for Kurdish, Arabic and Turkish, respectively. The same numbers were 65.8%, 16.5% and 12.9% in 1955, and 66.4%, 20.9% and 8.6% in 1960. In the last Turkish census in 1965, Kurdish remained the largest language spoken by 71% of the population, while Arabic remained the second largest language at 20% and Turkish stood at 8.9%.
History
The first known civilization were the Subarian-Hurrians who were then succeeded in 3000 BCE by the Hurrians. The Akkadian Empire gained control around 2230 BCE and were followed by the Assyrians, Babylonians, Hittites, Assyrians again, Romans and Byzantines.
The local Assyrians, while reduced due to the Assyrian genocide and Kurdish-Turkish conflict, hold on to two of the oldest monasteries in the world, Dayro d-Mor Hananyo (Turkish Deyrülzafaran, English Saffron Monastery) and Deyrulumur Monastery. The Christian community is concentrated on the Tur Abdin plateau and in the town of Midyat, with a smaller community (approximately 200) in the provincial capital. After the foundation of Turkey, the province has been a target of a Turkification policy, removing most traces of a non-Turkish heritage.
Inspectorate General
In 1927 the office of the Inspector general was created, which governed with martial law. The province was included in the First Inspectorate-General (Turkish: Birinci Umumi Müfettişlik) over which the Inspector General ruled. The Inspectorate-General span over the provinces of Hakkâri, Siirt, Van, Mardin, Bitlis, Sanlıurfa, Elaziğ and Diyarbakır. The Inspectorate General were dissolved in 1952 during the Government of the Democrat Party. The Mardin province was also included in a wider military zone in 1928, in which the entrance to the zone was forbidden for foreigners until 1965.
State of Emergency
In 1987 the province was included in the OHAL region governed in a state of emergency. In November 1996 the state of emergency regulation was removed.
Kaynak: Wikipedia – Mardin Province · CC BY-SA 4.0
District Municipalities
- Artuklu BelediyesiClaim this page37.3129, 40.7334
- Dargeçit BelediyesiClaim this pagePopulation: 28,555 (Wikidata) · 37.5458, 41.7244
- Derik BelediyesiClaim this pagePopulation: 61,830 (Wikidata) · 37.3644, 40.2689
- Kızıltepe BelediyesiClaim this page37.1931, 40.5869
- Claim this page
- Midyat BelediyesiClaim this page37.3792, 41.3458
- Nusaybin BelediyesiClaim this page37.1417, 41.2667
- Savur BelediyesiClaim this pagePopulation: 27,304 (Wikidata) · 37.5375, 40.8892
- Yeşilli ilçesi BelediyesiClaim this page37.3167, 40.8611
- Ömerli BelediyesiClaim this page37.4031, 40.9547
