Ardahan Municipality
Ardahan, Türkiye'nin kuzeydoğu köşesinde Doğu Anadolu Bölgesinde ve kısmen Doğu Karadenizde bulunan, Gürcistan'a sınırı olan bir ildir.
Government administration · Türkiye · 0 followers
Overview
Ardahan, Türkiye'nin kuzeydoğu köşesinde Doğu Anadolu Bölgesinde ve kısmen Doğu Karadenizde bulunan, Gürcistan'a sınırı olan bir ildir. İdari merkezi Ardahan kentidir. Batısında Artvin, güneybatısında Erzurum, güneyinde Kars ve doğusunda Gürcistan bulunur. Türkiye Cumhuriyeti'nin Kafkaslar'a açılan kapısıdır.
Interested in working with us in the future?
Follow to see new jobs and posts in your feed.
No news yet.
About
Ardahan, Türkiye'nin kuzeydoğu köşesinde Doğu Anadolu Bölgesinde ve kısmen Doğu Karadenizde bulunan, Gürcistan'a sınırı olan bir ildir. İdari merkezi Ardahan kentidir. Batısında Artvin, güneybatısında Erzurum, güneyinde Kars ve doğusunda Gürcistan bulunur. Türkiye Cumhuriyeti'nin Kafkaslar'a açılan kapısıdır.
Kaynak: Wikipedia · CC BY-SA 4.0
Tarihçe

Bugün bir il olan Ardahan bölgesinin adı, Osmanlılar bölgeyi Gürcü yönetiminden ele geçirdiği için Gürcüce Artaani kelimesinden gelir. İlin merkezi olan Ardahan kentinin tarihi, geleneksel rivayete göre Nuh’un oğlu Yafet'in üçüncü kuşaktan torunu Cavahos tarafından kurulmuştur. Ancak kuruluşunda kent, sırasıyla Kacta-kalaki ve Huri adını taşıyordu. Bu kentin Gürcü tarihinde önemli bir yeri olmuştur. Büyük İskender'in komutanı Azon ile Gürcü topluluklarını bir araya getiren I. Parnavaz (MÖ 326 - MÖ 234) arasındaki savaş bu kent yakınlarında gerçekleşmiş ve Parnavaz'ın Kartli Krallığını kurmasıyla sonuçlanmıştır.
Bu savaştan sonra Parnavaz’ın, hakim olduğu topraklara sekiz eristavi (prens) ve bir komutan atamasının ardından Ardahan bölgesi, Tsunda’ya tayin edilen beşinci eristavinin sınırları içerisinde kaldı. Gürcü kralı III. Mirian (hd. 306-337), Kapadokyalı Azize Nino’nun telkinleriyle Hristiyanlığı resmi din olarak kabul edince, kilise inşa etmek ve halkı vaftiz etmek üzere Bizans İmparatoru I. Konstantin’den rahip ve mimarlar yollamasını talep etti. Bu dönemde ilk Gürcü kilisesi Ardahan sınırları içinde inşa edilmiştir. Eruşeti’de (şimdi Ardahan’ın Hanak ilçesine bağlı Oğuzyolu köyü) yapılan bu kilise, I. Konstantin'in Hristiyanlığın kabul edilmesinden duyduğu memnuniyetin bir göstergesi olarak Gürcistan’a yolladığı ve İsa’nın çarmıha gerilişi sırasında ellerine çakılan çivilerle kutsanmıştır.
Kral Vahtang Gorgasali’nin 5. yüzyılda piskopos tayin ettiği on bir kilise arasında Klarceti’deki Ahiza Kilisesi ile Ardahan bölgesindeki kilise de yer oruyordu. Arap akınlarının ve başkent Tiflis’te bir Arap Emirliğinin kurulmasının sonucunda, Gürcistan'ın doğusundan Tao ve Klarceti bölgelerine yoğun göçler gerçekleşti. Bagratlı Aşot 19. yüzyılın başında Ardanuç’u başkent yaparak Tao-Klarceti Prensliği’ni kurdu. Ardahan ve çevresi de bu yeni devletin sınırları içinde kaldı. Kartli’den gelen Rahip Grigol Hantsteli ve diğer din adamları özellikle Klarceti’de çok sayıda manastır inşa ettiler ve Ardahan’ın da içinde yer aldığı bölge zamanla “Gürcistan’ın Sina’sı” olarak adlandırıldı. Ancak ilk kiliselerin kurulduğu ve piskoposların tayin edildiği Ardahan bölgesi, özellikle de manastır faaliyetleri yönünden Klarceti ve Tao'ya nazaran ikinci planda kaldı. Bu dönemden günümüze sadece iki manastır ulaşmıştır. Bu manastırlar Dörtkilise köyündeki Dört Kilise Manastırı ve Vaşlobi köyündeki Vaşlobi Manastırı'dır.
Turizm ve gezilecek yerler
Görülecek yerler
Bölgede Şeytan Kalesi dahil olmak üzere birçok ortaçağ kalesi bulunmaktadır.
Güneş ışınlarının açısına bağlı olarak, Haziran ortası ile Temmuz ortası arasında gün batımında benzersiz bir doğa olayı yaşanır. Atatürk'ün yüz silüetine benzeyen bir görüntü, yamaçta bir gölge olarak görülebilir. Bu görüntü ilk olarak sürüsüyle birlikte tepede bulunan bir çoban tarafından fark edilmiştir.
Kaynak: İngilizce Vikipedi, «Ardahan Province» maddesi (Places of interest bölümü), Türkçeye makine çevirisi. CC BY-SA.
Nüfus
Nüfusun büyük çoğunluğunu Ahıska Türkleri oluşturur. Geriye kalan kısım ise Türkler, Kürtler, Terekemeler ve Alevi-Türkmenler'den oluşur. Aynı zamanda çoğunluğu göç etmiş olsa da Gürcü, Çerkez, Tat, Lezgi ve Poşalar da Ardahan'da yaşamaktadır. Bunun dışında az da olsa Kafkas halkları da mevcuttur. Bölge itibarıyla soğuk iklimi ve iş olanaklarının yetersizliği nedeniyle dışarıya göç vermiştir.
Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 9 Şubat 2026 verileri)
Ardahan ilinin nüfusu 90.392 kişidir. Bu nüfusun %47,45'i şehirlerde yaşamaktadır (2025 sonu). İlin yüzölçümü 4.934 km²dir. İlde km²ye 18 kişi düşmektedir (Bu sayı merkez ilçede 33'tür). İldeki ilçelerin tamamında nüfus azalmıştır. İldeki nüfus azalış oranı ise %1,05 olmuştur. Nüfusu en çok azalan ilçe Çıldır'dır (-%4,73).
TÜİK verilerine göre merkez ilçeyle beraber 6 ilçe, 7 belediye, bu belediyelerde 41 mahalle ve ayrıca 225 köy vardır.
İklim
İl genelinde karasal iklim hakim olup kışlar uzun, sert ve kar yağışlıdır. Yıllık ortalama sıcaklığı 3,7 °C olup kışın -30,0 °C'nin altına iner. Türkiye'nin kuzeydoğusunda yer alan Ardahan'a yılda ortalama 550 mm yağış düşer. Sonbaharın ilk soğukları eylül ayının sonunda başlar, ilkbaharda mayıs ayının ortalarına kadar devam eder.
İlin batı ve kuzeyinde daha çok Karadeniz iklimi özellikleri görülür. Bu özellik bitki örtüsünde de kendini gösterir. Batı ve kuzeyde özellikle Posof ilçesi ile Artvin’e komşu olan yörelerde ormanlıklar ve çalılar yer alırken, Ardahan'ın güney kesimlerinde çayır ve meralar yaygınlık göstermektedir.
Göle ovasında kışlar ağır geçer. Bu saha Türkiye’nin en soğuk yerlerinden sayılan Sarıkamış’a oranla daha soğuktur. Her tarafı yüksek dağlarla çevrilmiş çanak biçimindeki ovada kışın hava akımı az olur. Bu durumda soğuyan ve ağırlaşan hava aşağıya doğru hareket eder ve sıcaklık kaybına uğrayarak dondurucu bir hal alır. Böylece toprak örtüsü ve bataklıklar donar. Ovayı kuşatan ve esinti gören dağların yamaçları daha az soğuktur. Kış aylarında bazen ovanın içerisini kalın bir sis tabakası örter. Bu ovaya kışın en soğuk rüzgâr kuzeybatıdan gelir ve buna "Ardahan Yeli" denir.
Etrafı dağlarla çevrili olan ve ortalama 1500 m yükseklikte bulunan Posof ilçesinde ise Doğu Karadeniz ikliminin sert şekli hüküm sürer. Burada mikro-klima tipi iklim hakim olup kışlar yağışlı, yazlar ise sıcak geçmektedir. Bu iklimin en belirgin özelliği yağışlarıdır. Bu alana her mevsimde yağış düşer. Sahada altı ay kış mevsimi yaşanır. Yaz mevsimi serin geçer. Durum böyle olunca buralarda geniş ormanların varlığı kendiliğinden oluşur. Açık kalan yerler ve vadiler devamlı bir yeşillik içerisindedir.
Yönetim
İllerde protokolde ilk sırada yer alan vali, merkezi yönetimi temsil eder ve cumhurbaşkanı tarafından atanır. Belediye Başkanı, belediye sınırları içinde kalan seçmenin oy çokluğu ile seçilir. Aynı seçmen İlçe Belediye Meclisi için de oy kullanarak ilçelerin belediye meclislerini oluşturur. İldeki bütün seçmenler ayrıca il genel meclisi için de oy kullanarak il genel meclisinin oluşumunu sağlarlar.
İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, onda birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde ise çoğunluk sistemi uygulanır. İl genel meclisi ve belediye meclisi üye sayıları ilçe nüfusuna göre, kontenjandan kalan sayıların partilere dağılımı ise D'Hondt Sistemine göre belirlenir.
İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır, başkanını üyeleri arasından gizli oyla seçer. Ayrıca İl Genel Meclisi, bir yıl görev yapmak üzere kendi üyeleri arasından gizli oyla beş kişilik il encümenini seçer.<ref>{{
Kaynak: Wikipedia – Ardahan (il) · CC BY-SA 4.0
Demographics

In 1886, 43,643 people lived in Ardahan Vilayet of which 46.6% was Turkish, 16% was Kurdish, 14.3% Karapapakh, 12.9% Greek, 7.2% Turkmen, 2.4% Russian and 0.6% Armenian. The town of Ardahan had a population of 778 of which 51.8% was Turkish, 22.1% Russian, 18.1% Armenian and 6.2% Greek.
In the 1897 Russian Empire Census, Ardahan okrug had a population of 65,763 of which 42.6% was Turkish, 19.1% Kurdish, 12% Karapapakh, 11.9% Greek, 6.6% Turkmen and 2.9% Armenian. Slavs constituted 3.9% of the population. The town of Ardahan had a population of 4,142 of which 37.1% was Slavic, 31.7% Armenian, 18% Turkish and 2.6% Greek.
In 1908, Ardahan sancak had a population of 71,469 of which 41.6% was Turkish, 18.1% was Kurdish, 15.4% Greek, 14.4% Karapapakh, 7.9% Turkmen, 2.2% Russian and 0.4% Armenian.
In the first Turkish census taking place in 1927, Ardahan District had a population of 88,989 of which 85.8% spoke Turkish as first language, while 13.8% spoke Kurdish. 98.8% of the Kurdish-speaking population lived in Göle sub-district. In the same census, almost 100% of the population was Muslim. 14 Christians lived in the district. The district had a population of 104,911 in 1935.
History
The first surviving record about this region is attributed to Strabo, who calls it Gogarene (Gugark) and mentions that it was a part of the Kingdom of Armenia, taken away from the Kingdom of Iberia. In the Middle Ages Ardahan served as an important transit point for goods arriving from the Abbasid Caliphate and departing to the regions around the Black Sea. During the 8th to 10th centuries the region was in hands of the Bagrationi princes of Tao-Klarjeti, and later part of Kingdom of Georgia between 11th to 15th centuries. It was a theatre of war during the Byzantine-Georgian wars. According to the Arab historian Yahya of Antioch, the Byzantines razed Ardahan and slaughtered its population in 1021. The Mongols took hold of the region in the 1230s but the Georgian princes of Samtskhe were able to recapture it in 1266. As a result of Peace of Amasya, signed in 1555 with the Safavid Persia, Ardahan passed to Ottoman hands and reorganized into the Ardahan sanjak as part of eyalet of Childir. In 1578 Ottomans appointed the former Georgian prince, Manuchar (who took the name of Mustafa after converting to Islam) as the first governor. From 1625 onwards the entire eyalet was a hereditary possession of the now-Muslim atabegs of Samtskhe, which administered it as hereditary governors, with some exceptions, until the mid-18th century.
In 1878, after the Russo-Turkish War (1877–1878), the region was incorporated into the Russian Empire, and until 1918 was known as Kars Oblast. The northern part of the province was the Democratic Republic of Georgia from 1919 to 1921 and the southern part of the province was the Democratic Republic of Armenia from 1919 to 1920, Ardahan was reclaimed by Turkey under the Treaty of Kars in 1921. Ardahan Province was created in 1992 from the northern part of Kars Province.
Geography
Ardahan province is located in the far north east of Turkey, where the eastern extremity of the high plateau of Eastern Anatolia converges with the Lesser Caucasus mountain range. It is consequently an area of very high altitude and severe winters. This is attractive open countryside which however spends many months of the year under snow. At this altitude temperatures on average reach −20 °C (−4 °F) and can drop below freezing all year round, including summer months.
The local economy depends on farming and raising livestock. Until 1993 Ardahan was a district of the province of Kars, becoming a province in its own right has meant more investment in infrastructure
There are two crossing points into the Samtskhe–Javakheti district of Georgia, one at Posof and the other at Çıldır. The Turkish military have a strong presence in this border district, another boost to the local economy.
Climate
The predominant climate in the Ardahan province is humid continental climate (Köppen climate classification Dfb) bordering on a subarctic climate (Dfc), with most large settlements in the province being located in lowest possible elevation areas, in attempt to avoid the year-round cold temperatures, thus staying just below the subarctic limit. Smaller locales, districts, villages and a significant portion of the landscape, exhibits a true subarctic climate (Dfc), being the second most widespread climate in the region.
Districts

Ardahan province is divided into 6 districts (capital district in bold):
Places of interest
There are a number of medieval castles in the district including Şeytan Castle.
There is a unique natural incident, between mid June and mid July at sunset, depending on angles of the sunrays. An image resembling the silhouette of Atatürk's face can be seen as a shadow on the hillside. It was first seen by a shepherd who was with his herd over the hill.
Kaynak: Wikipedia – Ardahan Province · CC BY-SA 4.0
District Municipalities
- Ardahan BelediyesiClaim this page41.1164, 42.7008
- Damal ilçesi BelediyesiClaim this page41.3500, 42.8500
- Göle İlçesi BelediyesiClaim this page40.8000, 42.6167
- Hanak ilçesi BelediyesiClaim this page41.2333, 42.8500
- Posof ilçesi BelediyesiClaim this page41.1333, 43.1333
- Çıldır İlçesi BelediyesiClaim this page41.1333, 43.1333
